طراحی پژوهش

محققان بسیاری تا کنون سعی بر تقسیم‌بندی و طبقه‌بندی انواع روش‌های پژوهش ترکیبی کرده‌اند، و هرکدام از آنها انواع گوناگون برای این روش تحقیق مطرح کرده‌اند. کرسول و پلانو کلارک (2007) پیشنهاد کرده‌اند که قبل از انتخاب یک نوع خاص از روش‌های پژوهش ترکیبی، باید سه تصمیم اساسی اتخاذ شود.
chart3-research-R
گرفتن سه تصمیم مهم قبل از انتخاب یکی از روش‌های پژوهش ترکیبی
  • تصمیم اول در رابطه با این است که مراحل روش‌های کمی و کیفی به صورت همزمان اتفاق بیافتند یا زنجیری؛
  • تصمیم کلیدی بعدی این است آیا هر دو روش ( کمی و کیفی) دارای اولویت و اهمیت برابری هستند؛
  • سومین مسئله این است که تعیین شود هر کدام از روش‌های کمی و کیفی در کجا با هم ترکیب شوند.

نتیجه یک مطالعه نشان داده که دوسوم پژوهش‌ها به صورت زنجیری اجرا می‌شوند، در اکثریت آنها اولویت با روش‌شناسی کمی است و ترکیب این دو غالباً در مرحله‌ی تفسیر نتایج اتفاق می‌افتد تا در مرحله تجزیه و تحلیل.

همانند سایر رویکردهای پژوهش ـ که به آنها اشاره شد ـ رویکرد ترکیبی نیز دارای دسته‌بندی‌ها گوناگون در ادبیات روش‌شناسی پژوهش است. دو دسته‌بندی رایج در این زمینه مطرح شده است. در اولین دسته‌بندی رویکرد ترکیبی متشکل از چهار روش می‌دانند: طرح سه‌سویه‌سازی یا مثلث‌بندی (triangulation design)، طرح به‌هم تنیده (embedded design)، طرح توضیحی (explanatory design)، و طرح اکتشافی (exploratory design). هر کدام از این روش‌ها نیز خود دارای مدل‌های گوناگون هستند؛ در نمودار زیر این روش‌ها و مدل‌های آنها نمایش داده شده است.

chart4-research-R

نوع‌شناسی رویکرد ترکیبی

 کرسول نیز یک دسته‌بندی چهارگانه از رویکرد ترکیبی ارائه داده است: طرح موازی همگرا (convergent parallel)، طرح متوالی اکتشافی (exploratory sequential)، طرح متوالی توضیحی (explainatory sequential)، و طرح تحولی، لانه‌ای، و چندمرحله‌ای (transformative, embedded, and multiphase). از آنجا که دسته‌بندی کرسول توجه بیشتری در نوشته‌های دانشگاهی به خود جلب کرده، در اینجا روش‌های مطرح در رویکرد ترکیبی را بر اساس این دسته‌بندی تشریح خواهیم کرد.

در میان روش‌های پژوهش تعریف شده در رویکرد ترکیبی، به احتمال طرح موازی همگرا رایج‌ترین طرح در پژوهش‌های دانشگاهی است. پژوهشگرانی که در پژوهش ترکیبی تازه‌کار هستند، اغلب به این روش ترکیبی فکر می‌کنند، چراکه تصور می‌کنند در رویکرد ترکیبی حتماً داده کمی و کیفی با همدیگر ترکیب می‌شوند. در هر صورت، در این روش پژوهش پژوهشگر داده کمی و کیفی را گردآوری و آنها را به صورت مجزا تجزیه و تحلیل می‌کند. سپس با مقایسه این نتایج در مورد تأیید یا تکذیب یافته‌های یک رویکرد از طریق دیگری قضاوت می‌کند. فرض اصلی این روش آن است که داده کمی و کیفی اطلاعات متفاوتی برای پژوهشگر فراهم می‌کنند.

برای مثال، پژوهشگری قصد سنجش سطح تعهد سازمانی کارکنان یک سازمان را دارد. این پژوهشگر ممکن است یک پرسشنامه سنجش میزان تعهد سازمانی میان کارکنان آن سازمان توزیع کند و داده گردآوری شده را تجزیه و تحلیل کند. در همین زمان، پژوهشگر برای آن‌که ابزاری برای مقایسه یافته‌های حاصل از روش پیمایش داشته باشد، ممکن است از طریق قوم‌نگاری و با استفاده از مشاهده رفتار کارکنان در محیط کار به مطالعه تعهد سازمانی آنها بپردازد. بنابراین، پس از تجزیه و تحلیل یافته‌های حاصل از این دو روش، پژوهش می‌تواند این نتایج را با همدیگر مقایسه و درباره تأیید یا تکذیب یافته‌ها قضاوت کند.

از این رو، از ویژگی‌های روش موازی همگرا آن است که گردآوری و تجزیه و تحلیل داده در هر دو رویکرد کمی و کیفی به صورت هم‌زمان اتفاق خواهد افتاد، اولویت دو رویکرد در پژوهش برابر است، تجزیه و تحلیل داده در هر کدام از رویکردها به صورت مستقل انجام می‌شود، و در مرحله تفسیر نتایج هر دو رویکرد با همدیگر ترکیب می‌شوند.

روش پژوهش موازی همگرا (پاورپوینت)

Mixed Methods -Convergent Parallel

روش پژوهش موازی همگرا، به عنوان یکی از طرح‌های رایج رویکرد ترکیبی، در این ارائه معرفی و توضیح داده شده است.

نمونه کاربرد طرح موازی همگرا در رویکرد ترکیبی (پایان‌نامه)

Willis, Lynyetta Gittens. "African American Baptist church community: Influence of sociocultural factors on faith development." PhD diss., McGill University, 2007. Full-Text

نمونه استفاده از طرح موازی همگرا در مطالعات میان‌رشته‌ای (مقاله)

Fredenburg, Hilary A., and Michael J. Silverman. "Effects of cognitive-behavioral music therapy on fatigue in patients in a blood and marrow transplantation unit: A mixed-method pilot study." The Arts in Psychotherapy41, no. 5 (2014): 433-444

نمونه استفاده از طرح موازی همگرا برای بررسی چندین متغیر در یک مطالعه (مقاله)

Mannino, Jennifer Emilie. "Resilience and Transitioning to Adulthood among Emerging Adults with Disabilities." Journal of pediatric nursing 30, no. 5 (2015): e131-e145

نمونه استفاده از طرح موازی همگرا در رویکرد ترکیبی (مقاله)

Beer, Marianne, and Lena Mårtensson. "Feedback on students' clinical reasoning skills during fieldwork education." Australian occupational therapy journal 62, no. 4 (2015): 255-264 Full-Text

نمونه استفاده از طرح موازی همگرا برای بررسی تأثیر پدیده‌ها (مقاله)

Simonelli, Guido, Yvan Leanza, Alexandra Boilard, Martín Hyland, Jura L. Augustinavicius, Daniel P. Cardinali, Annie Vallières, Daniel Pérez-Chada, and Daniel E. Vigo. "Sleep and quality of life in urban poverty: the effect of a slum housing upgrading program." Sleep 36, no. 11 (2013): 1669 Full-Text

نمونه استفاده از طرح موازی همگرا برای بررسی ظرفیت سازمانی دانشجویان (مقاله)

Kerrigan, Monica Reid. "A Framework for Understanding Community Colleges’ Organizational Capacity for Data Use A Convergent Parallel Mixed Methods Study." Journal of Mixed Methods Research (2014): 1558689814523518

نمونه استفاده از طرح موازی همگرا برای مطالعه رابطه میان متغیرها (مقاله)

King, Patricia A. Lee, Julie A. Cederbaum, Seth Kurzban, Timothy Norton, Steven C. Palmer, and James C. Coyne. "Role of patient treatment beliefs and provider characteristics in establishing patient–provider relationships."Family practice 32, no. 2 (2015): 224-231. Full-Text

اجرای پژوهش

ارائه پژوهش

 
موضوعات