طراحی پژوهش

پژوهش پدیدارشناسی (مقاله)

Giorgi, Amedeo. "The theory, practice, and evaluation of the phenomenological method as a qualitative research procedure." Journal of phenomenological psychology 28, no. 2 (1997): 235-260

این مقاله پژوهش پدیدارشناسی را به عنوان یکی از مهمترین روش‌ها در رویکرد کیفی توضیح داده است. معیارهای روش پژوهش پدیدارشناسی، بکارگیری این روش در دنیای واقع، و ارزیابی چنین روشی از مهمترین مسائل مطرح در این مقاله است.

توضیح گراندد تئوری (مقاله)

تردید درگراندد تئوری

در این پیوند لارس سلدن به توضیح گراندد تئوری، با رویکردی نقادانه، پرداخته است. این مقاله توسط یزدان منصوران ترجمه شده است.

خاستگاه تاريخي و توصیف رویکرد ترکیبی (مقاله)

محمدپور، احمد، رسول صادقی، و مهدی رضایی. «روش‌هاي تحقيق تركيبي به عنوان سومين جنبش روش‌شناختي: مباني نظري و اصول عملي». جامعه‌شناسی کاربردی 21، شماره 2 (1389): 77 ـ 100 (تمام‌متن)

اين مقاله ابتدا به خاستگاه تاريخي و برخي تعاريف رویکرد ترکیبی اشاره مي‌کند، سپس ضمن ارايه انواع طرح‌هاي ترکيبي استقرايي و قياسي، طرح‌هاي شش گانه ترکيبي شامل طرح‌هاي ترکيبي همزمان‎ سه‌سویه‌سازی، همزمان‎ لانه کرده، همزمان تغييرپذير، متوالي‎ تبييني، متوالي‎ اکتشافي و متوالي‎ تغييرپذير معرفي شده و شيوه اجراي آنها نيز مورد بررسي قرار گرفته است. در ادامه مقاله، برخي ابعاد يک پژوهش ترکيبي، شامل اهداف، سوال‌ها و فرضيه‌ها، جايگاه نظريه، روش‌هاي نمونه‌گيري ترکيبي، روش‌هاي ترکيبي گردآوري و تحليل داده، مراحل اجرا و نگارش گزارش پژوهش ترکيبي، و در نهايت اعتبار گزارش‌هاي پژوهش با روش‌هاي ترکيبي و شيوه‌هاي نه‌گانه اعتبارسنجي آن مطرح و بررسي شده‌اند. در پايان مقاله، خلاصه‌اي از يک تحقيق ترکيبي انجام شده عنوان شده است.

انواع روش‌های گوناگون رویکرد کیفی و مدل‌های آنها (مقاله)

لیچ، نانسی ال.، و آنتونی ای. آنوگ‌بوزی. «گونه‌شناسی طرح‌های پژوهش به روش‌های ترکیبی (کمی و کیفی)». ترجمه زینب مظفری. مدیریت فردا 6، شماره 19 (1387): 87 ـ 96 (تمام‌متن)

این مقاله ترجمه‌ای به فارسی از مقاله «A typology of mixed methods research designs» است که در نشریه Quality & Quantity از انتشارات اشپرینگر منتشر شده است. این مقاله تجربه پدیدآوران طی چندین سال خواندن و نوشتن در حوزه رویکرد ترکیبی است. انواع روش‌های گوناگون رویکرد ترکیبی و مدل‌های آنها در این مقاله تشریح شده است.

معرفی و تعریف روش‌های پژوهش ترکیبی (مقاله)

تخشید، محمدرضا، و مهدی متین جاوید. «روش‌های تحقیق ترکیبی در علوم سیاسی». فصلنامه سیاست 40، شماره 2 (1389) (تمام‌متن)

این نوشتار بر آن است تا ضمن معرفی و تعریف روش‌های پژوهش ترکیبی، الگوها و مدل‌های گوناگون ترکیب روش‌های کمی و کیفی را ارائه کرده، سپس نقاط قوت و ضعف این روش‌ها را بررسی نماید و سرانجام به کاربرد و بررسی چشم‌انداز آینده این روش‌ها در علوم سیاسی پرداخته است.

بنیان‌های پژوهش و رویکرد ترکیبی (مقاله)

شریفیان، فریدون. «چيستي، خاستگاهها و مباني نظري پژوهش تركيبي». پژوهش‌های تربیتی و روان‌شناختی 4، شماره 1 (1389): 81 ـ 108 (تمام‌متن)

در این مقاله بنیان‌های پژوهش و رویکرد ترکیبی مورد بحث قرار گرفته؛ این‌که چه عواملی باعث پدیدار شدن چنین رویکرد پژوهشی در عرصه علم شد، و بنیان‌های فلسفی آن متعلق به کجاست. همچنین، انواع روش‌های گوناگون در رویکرد ترکیبی در این مقاله مورد بحث قرار گرفته است.

انواع طرح‌هاي ترکيبي استقرايي و قياسي (مقاله)

محمدپور، احمد، رسول صادقی، و مهدی رضایی. «روش‌هاي تحقيق تركيبي به عنوان سومين جنبش روش‌شناختي: مباني نظري و اصول عملي». جامعه‌شناسی کاربردی 21، شماره 2 (1389): 77 ـ 100 (تمام‌متن)

اين مقاله ابتدا به خاستگاه تاريخي و برخي تعاريف رویکرد ترکیبی اشاره مي‌کند، سپس ضمن ارايه انواع طرح‌هاي ترکيبي استقرايي و قياسي، طرح‌هاي شش گانه ترکيبي شامل طرح‌هاي ترکيبي همزمان‎ سه‌سویه‌سازی، همزمان‎ لانه کرده، همزمان تغييرپذير، متوالي‎ تبييني، متوالي‎ اکتشافي و متوالي‎ تغييرپذير معرفي شده و شيوه اجراي آنها نيز مورد بررسي قرار گرفته است. در ادامه مقاله، برخي ابعاد يک پژوهش ترکيبي، شامل اهداف، سوال‌ها و فرضيه‌ها، جايگاه نظريه، روش‌هاي نمونه‌گيري ترکيبي، روش‌هاي ترکيبي گردآوري و تحليل داده، مراحل اجرا و نگارش گزارش پژوهش ترکيبي، و در نهايت اعتبار گزارش‌هاي پژوهش با روش‌هاي ترکيبي و شيوه‌هاي نه‌گانه اعتبارسنجي آن مطرح و بررسي شده‌اند. در پايان مقاله، خلاصه‌اي از يک تحقيق ترکيبي انجام شده عنوان شده است.

نمونه‌گیری در پژوهش کیفی (مقاله)

Sampling in Qualitative Research: Rationale, Issues, and Methods

مقاله «نمونه‌گیری در پژوهش کیفی: منطق، موضوع و روش‌ها» طرحی کلی از اصول راهنما، منطق، ویژگی‌ها و مثال‌هایی عینی از نمونه‌گیری در پژوهش کیفی را شرح می‌دهد.

تعریف روش‌های پژوهش ترکیبی، الگوها و مدل‌های گوناگون ترکیب روش‌های کمی و کیفی (مقاله)

تخشید، محمدرضا، و مهدی متین جاوید. «روش‌های تحقیق ترکیبی در علوم سیاسی». فصلنامه سیاست 40، شماره 2 (1389) (تمام‌متن)

این نوشتار بر آن است تا ضمن معرفی و تعریف روش‌های پژوهش ترکیبی، الگوها و مدل‌های گوناگون ترکیب روش‌های کمی و کیفی را ارائه کرده، سپس نقاط قوت و ضعف این روش‌ها را بررسی نماید و سرانجام به کاربرد و بررسی چشم‌انداز آینده این روش‌ها در علوم سیاسی پرداخته است.

انواع طرح‌ها و روش‌های رویکرد ترکیبی به همراه نقاط قوت و ضعف آنها (مقاله)

Morse, Janice M., and Linda Niehaus. Mixed method design: Principles and procedures. Vol. 4. Left Coast Pr, 2009. Google Books

دو صاحب‌نظر در حوزه روش‌شناسی پژوهش، مورس و نیهاوس، یک راهنمای جامع در زمینه اصول و رویه پژوهش‌های ترکیبی نگاشته‌اند. در این اثر انواع طرح‌ها و روش‌های رویکرد ترکیبی به همراه نقاط قوت و ضعف آنها تشریح شده است. همچنین، تهدیدهایی که ممکن است در مورد روایی و اعتبار هرکدام از این روش‌ها مطرح شود، در این کتاب اشاره شده است.

چگونگی انتخاب مناسب‌ترین روش برای طرح پرسش‌ پژوهش (مقاله)

Ploeg, Jenny. 1999. Identifying the best research design to fit the question. Part 2: qualitative designs. Evidence-based Nursing. 2: 36-37

هر روش قابلیت طرح پرسش‌های ویژه‌ای دارد. در این مقاله درباره قابلیت انواع روش‌ها و شیوه انتخاب مناسب‌ترین برای پژوهش آموزه‌های مفیدی ارائه شده است.

استفاده از نقشه مفهومی، نقشه ذهنی در پژوهش کیفی (مقاله)

Wheeldon, Johannes and Faubert, Jacqueline. 2009. Framing Experience: Concept Maps, Mind Maps, and Data Collection in Qualitative Research, International Journal of Qualitative Methods, Sage online publications. Retrieved in 25 Dec 2015

راهنمای طرح‌ریزی و اجرای بررسی متون و پیشینه پژوهش (مقاله)

 Pautasso, Marco and Bourne, Philip E. Bourne. 2013. Ten Simple Rules for Writing a Literature Review, PLoS Computational Biology 9(7): e1003149 a peer-reviewed open access journal. Retrieved in 25 Dec 2015

شیوه خواندن و نوشتن تحلیلی مبانی نظری و پیشینه پژوهش (مقاله) نظري، مريم. 1392. گسست دانشي در پژوهشهاي مولد چگونه رصد مي شود؟ پيشنهاد ترسيمِ دو نقشه: نقشه دانش و نقشه پژوهش. تحقيقات كتابداري و اطلاع رساني دانشگاهي 47(1): 27-48 در این مقاله ترویجی، گام به گام خواندن و نوشتن تحلیلی مبانی نظری و پیشینه پژوهش در قالب آموزه‌هایی عملی– به همراه مثال‌هایی - ارائه شده است.

شیوه خواندن مقاله با عینک تحلیل و نقد علمی (مقاله)

Keshav, S. 2007. How to Read a Paper. ACM SIGCOMM Computer Communication Review 37(3).  Retrieved in 28 Dec 2015

در این مقاله درباره شیوه خواندن و تحلیل مقالات با هدف بهره‌گیری از آنها در پژوهش آموزه‌های مفیدی ارائه شده است. این آموزه‌ها به شما کمک می‌کنند تا کار ارزیابی، انتخاب و استفاده درست از مقالات در پژوهش و رصد شکاف دانشی موجود در پژوهش‌ها را با دقت و با بنیه علمی قوی‌ انجام دهید.

استفاده از نقشه مفهومی، نقشه ذهنی در پژوهش کیفی (مقاله)

Wheeldon, Johannes and Faubert, Jacqueline. 2009. Framing Experience: Concept Maps, Mind Maps, and Data Collection in Qualitative Research, International Journal of Qualitative Methods, Sage online publications. Retrieved in 25 Dec 2015

راهنمای طرح‌ریزی و اجرای بررسی متون و پیشینه پژوهش (مقاله)

 Pautasso, Marco and Bourne, Philip E. Bourne. 2013. Ten Simple Rules for Writing a Literature Review, PLoS Computational Biology 9(7): e1003149 a peer-reviewed open access journal. Retrieved in 25 Dec 2015

چگونگی دسته‌بندی کمی پیشینه‌ پژوهش (مقاله)

Goes, Jim and Simon, Marilyn K. 2015. Mapping the literature: the literature matrix. At DissertationRecipes.com. Retrieved in 25 Dec 2015

در این مقاله شیوه دسته‌بندی کمی پیشینه پژوهش با استفاده از ماتریسی (جدول) مخصوص تشریح شده است.

شیوه بررسی متون و پیشینه پژوهش در انواع پژوهش‌ها (مقاله) نبی‌میبدی، مرتضی. 1393. بررسی نوشته‌ها در پژوهش‌های کیفی، کمی و ترکیبی. گفتمان علم و فناوری 1(1): 26-38 در این مقاله درباره انواع متون و نوشته‌هایی که باید برای انجام بررسی پیشینه پژوهش استفاده شوند و شیوه جستجو،‌گردآوری و ارائه آنها در انواع پژوهش‌های کیفی، کمی و ترکیبی آموزه‌های مفیدی ارائه شده است.

شیوه خواندن و نوشتن تحلیلی مبانی نظری و پیشینه پژوهش (مقاله) نظري، مريم. 1392. گسست دانشي در پژوهشهاي مولد چگونه رصد مي شود؟ پيشنهاد ترسيمِ دو نقشه: نقشه دانش و نقشه پژوهش. تحقيقات كتابداري و اطلاع رساني دانشگاهي 47(1): 27-48 در این مقاله ترویجی، گام به گام خواندن و نوشتن تحلیلی مبانی نظری و پیشینه پژوهش در قالب آموزه‌هایی عملی– به همراه مثال‌هایی - ارائه شده است.

شیوه خواندن مقاله با عینک تحلیل و نقد علمی (مقاله)

Keshav, S. 2007. How to Read a Paper. ACM SIGCOMM Computer Communication Review 37(3).  Retrieved in 28 Dec 2015

در این مقاله درباره شیوه خواندن و تحلیل مقالات با هدف بهره‌گیری از آنها در پژوهش آموزه‌های مفیدی ارائه شده است. این آموزه‌ها به شما کمک می‌کنند تا کار ارزیابی، انتخاب و استفاده درست از مقالات در پژوهش و رصد شکاف دانشی موجود در پژوهش‌ها را با دقت و با بنیه علمی قوی‌ انجام دهید.

چیستی مقدمه، بیان مسئله، مدل مفهومی، پرسش پژوهش و متغیرها در پژوهش (مقاله آموزشی)

McGaghie, William C.; Bordage, Georges; Shea, Judy A.2001. Problem Statement, Conceptual Framework, and Research Question, Academic Medicine 76(9): 923-924. Retrieved in 25 Dec 2015

شیوه خواندن مقاله با عینک تحلیل و نقد علمی (مقاله)

Keshav, S. 2007. How to Read a Paper. ACM SIGCOMM Computer Communication Review 37(3).  Retrieved in 28 Dec 2015

در این مقاله درباره شیوه خواندن و تحلیل مقالات با هدف بهره‌گیری از آنها در پژوهش آموزه‌های مفیدی ارائه شده است. این آموزه‌ها به شما کمک می‌کنند تا کار ارزیابی، انتخاب و استفاده درست از مقالات در پژوهش و رصد شکاف دانشی موجود در پژوهش‌ها را با دقت و با بنیه علمی قوی‌ انجام دهید.

چگونگی طراحی پرسش‌های پژوهش در پژوهش‌های ترکیبی (مقاله)

Onwuegbuzie, Anthony J.; Leech, Nancy L. 2006. Linking Research Questions to Mixed Methods Data Analysis Procedures. The Qualitative Report, 11(3): 474-498

کاربرد مدل مفهومی در پژوهش کیفی (مقاله)

Green, H. 2014. Use of theoretical and conceptual frameworks in qualitative research, Nurse Researcher 21(6): 34-38

چیستی مقدمه، بیان مسئله، مدل مفهومی، پرسش پژوهش و متغیرها در پژوهش (مقاله آموزشی)

McGaghie, William C.; Bordage, Georges; Shea, Judy A.2001. Problem Statement, Conceptual Framework, and Research Question, Academic Medicine 76(9): 923-924. Retrieved in 25 Dec 2015

نمونه مدل مفهومی در پژوهش کیفی در حوزه تعلیم و تربیت  (مقاله)

Sathye, Milind. 2004. Leadership in Higher Education: a qualitative study, Qualitative Social Research 5(3). Retrieved in 25 Dec 2015

در این مقاله شیوه بهره‌گیری از مدل مفهومی برای چارچوب‌بندی پژوهش و تحلیل یافته‌ها نشان داده شده است.

استفاده از نقشه مفهومی، نقشه ذهنی در پژوهش کیفی (مقاله)

Wheeldon, Johannes and Faubert, Jacqueline. 2009. Framing Experience: Concept Maps, Mind Maps, and Data Collection in Qualitative Research, International Journal of Qualitative Methods, Sage online publications. Retrieved in 25 Dec 2015

استفاده از نقشه‌های مفهومی در پژوهش کیفی (مقاله کنفرانس)

Daley, Barbara J.  2004. Concept Maps: Theory, Methodology, Technology. In Proceeding of the First International Conference on Concept Mapping, Pamplona, Spain. Retrieved in 25 Dec 2015

اجرای پژوهش

توضیح مسائلی پیرامون انتخاب، طراحی، و ارزیابی ابزار گردآوری داده (مقاله)

Switzer, G. E., S. R. Wisniewski, S. H. Belle, M. A. Dew, and R. Schultz. "Selecting, developing, and evaluating research instruments." Social psychiatry and psychiatric epidemiology 34, no. 8 (1999): 399-409

در این مقاله نویسندگان به توضیح مسائلی پیرامون انتخاب، طراحی، و ارزیابی ابزار تحقیق می‌پردازند. تمرکز این اثر بر حوزۀ روان‌سنجی است، با این حال می‌تواند برای حوزه‌های دیگر علوم تربیتی و علوم اجتماعی کارآمد باشد. در این مقاله، همچنین، دربارۀ روایی و پایایی ابزار پژوهش نیز صحبت شده است.

شیوه بومی‌سازی ابزارهای گردآوری داده و اعتباریابی آنها (مقاله)

Sousa, Valmi D., and Wilaiporn Rojjanasrirat. "Translation, adaptation and validation of instruments or scales for use in cross‐cultural health care research: a clear and user‐friendly guideline." Journal of Evaluation in Clinical Practice 17, no. 2 (2011): 268-274

در این مقاله به توضیح نحوۀ بومی‌سازی ابزارهای گردآوری داده و اعتباریابی آنها پرداخته شده است. پژوهشگران ضرورت نگارش این راهنما را با توجه به بیشتر شدن مطالعه‌های بین فرهنگی بسیار زیاد می‌دانند. از آنجایی که در مثال‌هایی عینی در هر مرحله در فرایند بومی‌سازی در این مقاله ذکر شده، فهم مطالب آسان‌تر شده است.

ترجمۀ یک پرسشنامه از زبانی به زبان دیگر (مقاله) Harkness, Janet A., and Alicia Schoua-Glusberg. "Questionnaires in translation." ZUMA-Nachrichten Spezial 3, no. 1 (1998): 87-127 این مقاله مشابه یک دستنامه و راهنما برای ترجمۀ یک پرسشنامه از زبانی به زبان دیگر است. در این مقاله فرایند ترجمه و همچنین فرایند اعتباریابی و حصول اطمینان از صحت ابزار گردآوری دادۀ پژوهش توضیح داده شده است.

شیوه بومی‌سازی ابزار گردآوری داده (مقاله)

Pan, Yuling, and Manuel De La Puente. "Census Bureau guideline for the translation of data collection instruments and supporting materials: Documentation on how the guideline was developed." Survey Methodology (2005): 06

پَن و پونته در این گزارش به نحوۀ بومی‌سازی ابزار گردآوری داده در فرایند پژوهش پرداخته‌اند. به ویژه، نحوۀ مستند کردن تمامی مراحل در فرایند ترجمه و تطبیق ابزار گردآوری داده به روشنی و به تفصیل توضیح داده شده است.

چگونگی ترجمۀ یک ابزار از یک زبان به زبان دیگر (مقاله)

Pishghadam, Reza, and Gholam Hassan Khajavy. "Development and validation of the Student Stroke Scale and examining its relation with academic motivation." Studies in Educational Evaluation 43 (2014): 109-114

در این مقاله نویسندگان به توضیح نحوۀ ترجمۀ یک ابزار از یک زبان به زبان دیگر پرداخته و روش‌هایی برای اعتباریابی ـ به ویژه بررسی روایی سازه ـ معرفی کرده‌اند.

توضیح روایی و پایایی ابزارهای گردآوری داده (مقاله)

Zohrabi, Mohammad. "Mixed method research: Instruments, validity, reliability and reporting findings." Theory and Practice in Language Studies 3, no. 2 (2013): 254-262

در این مقاله، نویسنده به توضیح ابزارهای گردآوری داده ـ به ویژه در پژوهش‌های کیفی و ترکیبی ـ می‌پردازد. روایی و پایایی ابزار گردآوری داده نیز در این مقاله اشاره شده است. انواع شیوه‌های بررسی روایی و پایایی در پژوهش، و روش‌هایی که می‌تواند موجب افزایش سطح روایی و پایایی در بدست آوردن نتایج نهایی پژوهش می‌شود، در این منبع مورد بحث قرار گرفته‌اند.

نمونه استفاده پرسشنامه برای گردآوری داده (مقاله) صادقی نبری، رقیه، «مفهوم شادی و نشاط از دیدگاه قرآن، مبانی اسلامی و سیره و کلام ائمه معصومین(ع).» فصلنامه فرهنگ در دانشگاه اسلامي 1، شمارۀ 1 (1390): 23 در این مقاله سعی شده ضمن معرفی شادی ممدوح و مذموم، به شرایط شادی ممدوح و عوامل و راهکارهای عملی ایجاد آن در کلام قرآن و معصومین(ع) اشاره شود. برای گردآوری دادۀ این پژوهش، علاوه بر منابع کتابخانه‌ای، از یک پرسشنامه استفاده شده است، که جامعه آماری آن 200 نفر از دانشجویان دانشگاه تربیت معلم آذربایجان بوده‌اند.

استفاده از مصاحبۀ نیمه ساخت‌یافته (مقاله)

Louise Barriball, K., and Alison While. "Collecting Data using a semi‐structured interview: a discussion paper." Journal of advanced nursing 19, no. 2 (1994): 328-335

در این مقاله، نویسندگان به بحث پیرامون گردآوری داده با استفاده از مصاحبۀ نیمه ساخت‌یافته پرداخته‌اند. همچنین، تهدیدهایی که این ابزار می‌تواند برای پژوهشگر داشته باشد، از قبیل روایی و پایایی این ابزار، نیز در این مقاله مورد بحث قرار گرفته است. نویسندگان در این مقاله راهکارهایی نیز برای غلبه بر این چالش‌ها پیشنهاد کرده‌اند.

توضیح مشاهده به عنوان یک ابزار گردآوری داده در پژوهش‌های کیفی (مقاله)

Kawulich, Barbara B. "Participant Observation as a Data Collection Method," Forum Qualitative Sozialforschung 6 (2005). Accessed May 28, 2015, http://www.qualitative-research.net/index.php/fqs/article/view/466/996

در این مقاله باربارا کاولیچ به توضیح مشاهده به عنوان یک ابزار گردآوری داده در پژوهش‌های کیفی پرداخته است. تعریف مشاهده، تاریخچۀ مشاهدۀ مشارکتی به عنوان یک روش، چرایی استفاده از مشاهده برای گردآوری داده، مزایا و معایب استفاده از ابزار مشاهده، مسائل اخلاقی مشاهده، نکاتی برای گردآوری مفید دادۀ مشاهده، ثبت و ضبط دادۀ میدانی و تجزیه و تحلیل آنها، و موضوعاتی از این قبیل در این مقاله تشریح شده است.

راه‌اندازی یک گروه کانونی (مقاله)

Krueger, Richard A., and Mary Anne Casey. "Designing and conducting focus group interviews." Social Analysis, Selected Tools and Techniques (2002): 4-23

این منبع شامل چهار محور کلیدی اصلی در راه‌اندازی گروه کانونی را پوشش داده است. مشارکت‌کنندگان، محیط، میانجی‌گری، و تحلیل و گزارش نتایج از موضوعات مطرح در این منبع هستند که می‌تواند پژهشگر را با جوانب گوناگون گروه کانونی آشنا کند.

دلایل استفاده از گروه کانونی (مقاله)

Morgan, David L. Successful focus groups: Advancing the state of the art. Vol. 156. Sage Publications, 1993

در این منبع پژوهشگر کاملاً با ریشه‌ها و دلایل استفاده از گروه کانونی به عنوان یک ابزار گردآوری داده آشنا می‌شود. به نظر می‌رسد مطالعۀ این کتاب برای افرادی که قصد دارند از گروه کانونی استفاده کنند ضروری است، چراکه یک معرفی و راهنمای کامل از گروه کانونی در این کتاب قابل دستیابی است.

چگونگی ساخت و توسعۀ یک ابزار پیمایش در پژوهش‌های ترکیبی (مقاله)

Clark, Scott K., and Julie C. Libarkin. "Designing a mixed-methods research instrument and scoring rubric to investigate individuals' conceptions of plate tectonics." Geological Society of America Special Papers 474 (2011): 81-96

نویسندگان در این مقاله به تشریح چگونگی ساخت و توسعۀ یک ابزار پیمایش در پژوهش‌های ترکیبی (یا آمیخته) می‌پردازند. در این مقاله مراحل طراحی، اجرا، و امتیازدهی یک ابزار ترکیبی پیمایش دارای روایی و پایایی مناسب توضیح داده شده است. نظر متخصصان یکی از مهمترین منابعی بوده که در طراحی این ابزار از آن بهره گرفته شده است.

استفاده از پروتکل تفکر گویا در پژوهش‌های کیفی (مقاله)

Charters, Elizabeth. "The use of think-aloud methods in qualitative research an introduction to think-aloud methods." Brock Education Journal 12, no. 2 - 2003

در این مقاله استفاده از پروتکل تفکر گویا به عنوان یکی از ابزارهای کارآمد در پژوهش‌های کیفی مورد بحث قرار گرفته است. نویسنده پس از بیان مقدماتی راجع به روش کیفی، به توضیح پروتکل تفکر گویا به عنوان یکی از تکنیک‌های گردآوری داده در این پژوهش‌ها پرداخته است. ملزومات و چالش‌هایی که این روش می‌تواند برای پژوهشگر در پی داشته باشد، در این اثر بررسی شده است. همچنین، بخشی از این مقاله به نحوۀ تفسیر دادۀ حاصل از پروتکل تفکر گویا اختصاص یافته است.

بکارگیری داده‌های ثانویه در پژوهش (مقاله)

Cowton, Christopher J. 1998. “The Use of Secondary Data in Business Ethics Research.” Jounal of Business Ethics 17: 423–434. doi:10.1023/A:1005730825103

هدف این مقاله برانگیختن انگیزۀ پژوهشگران اخلاق کسب و کار برای استفاده از داده‌های ثانویه در پژوهش است. این داده‌ها می‌توانند به عنوان جایگزین یا مکمل داده‌های اصلی استفاده شوند. همچنین مزایای استفاده از این داده‌ها از دید هزینه، تلاش پژوهشگر، و برخی چالش‌های دیگر برشمرده شده است.

چالش‌های اخلاقی و بازنمایی تجزیه و تحلیل داده‌های ثانویه کیفی (مقاله)

Thome, S. 1998. “Ethical and Representational Issues in Qualitative Secondary Analysis.” Qualitative Health Research 8 (4) (July 1): 547–555. doi:10.1177/104973239800800408. http://qhr.sagepub.com/cgi/doi/10.1177/104973239800800408

این مقاله مطالبی را در مورد چالش‌های اخلاقی و بازنمایی تجزیه و تحلیل داده‌های ثانویه کیفی ارائه کرده است. همچنین برای برطرف کردن آنها راهبردهایی را پیشنهاد داده است.

استفاده از روش‌های مشاهده‌ای در بازاریابی (مقاله)

Lee, Nick, and Amanda J. Broderick. 2007. “The Past, Present and Future of Observational Research in Marketing.” Qualitative Market Research: An International Journal 10 (2): 121–129. doi:10.1108/13522750710740790

این مقاله به مرور کلی توسعۀ روش‌های مشاهده‌ای در بازاریابی می‌پردازد، هر چند سایر رشته‌ها هم می‌توانند از این مقاله استفاده کنند. یافته‌های این مقاله نشان می‌دهد که این روش در بازاریابی فراتر از مشاهدۀ مشارکت‌کننده است. در ادامه هم به برخی از روش‌های نوآورانه برای توسعۀ روش مشاهده مانند تصویربرداری عصبی اشاره می‌کند.

مرور تکنیک‌های مشاهدۀ مشارکت‌کننده (مقاله)

Mackellar, Joanne. 2013. “Participant Observation at Events: Theory, Practice and Potential.” Edited by Judith Mair. International Journal of Event and Festival Management 4 (1) (March 15): 56–65. doi:10.1108/17582951311307511. http://www.emeraldinsight.com/journals.htm?articleid=17083708&show=abstract

این مقاله به مرور تکنیک‌های مشاهدۀ مشارکت‌کننده و ارزیابی نقاط قوت و ضعف آن در بافت رویدادها می‌پردازد. یافته‌های این مقاله نشان می‌دهد که می‌توان از روش مشاهدۀ مشارکت‌کننده برای آگاهی از توسعۀ راهبردهای مدیریتی یک رویداد مانند رفتار جمعیت، ریسک، و ایمنی مردم استفاده کرد.

گردآوری داده به شیوۀ آزمایش در مقیاس بزرگ (مقاله)

Birnbaum, Michael H. 2004. “Human Research and Data Collection via the Internet.” Annual Review of Psychology 55 (1) (February): 803–832. doi:10.1146/annurev.psych.55.090902.141601. http://www.annualreviews.org/doi/abs/10.1146/annurev.psych.55.090902.141601

شبکۀ جهانی وب فرصت مناسبی را برای گردآوری داده به شیوۀ آزمایش در مقیاس بزرگ و همچنین با افراد خاص فراهم ساخته است. در این مقاله برتری‌ها و ضعف‌های پژوهش‌های وب و آزمایشگاهی برشمرده می‌شوند. همچنین تکنیک‌های برنامه‌نویسی (رویه‌های گردآوری داده) در دو بخش کلاینت و سرور مقایسه می‌گردند. این مقاله می‌تواند بینش‌های تازه‌ای را برای علاقمندان به شیوۀ آزمایش فراهم سازد.

برتری‌ها و محدودیت‌های شیوه‌های آزمایشگاهی در علوم اجتماعی (مقاله)

Falk, Armin, and James J Heckman. 2009. “Lab Experiments Are a Major Source of Knowledge in the Social Sciences.” Science 326 (5952) (October 23): 535–538. doi:10.1126/science.1168244. http://www.sciencemag.org/cgi/doi/10.1126/science.1168244

در این مقاله به بررسی برتری‌ها و محدودیت‌های شیوه‌های آزمایشگاهی در علوم اجتماعی می‌پردازد. همچنین این شیوه را با دیگر شیوه‌های غیر آزمایشگاهی مقایسه می‌کند. یافته‌های این پژوهش به این موضوع تأکید دارد که بسیاری از اعتراض‌هایی که در مقابل استفاده از این شیوه در علوم اجتماعی وجود دارد بیشتر اشتباه است.

Eisenhardt, Kathleen M. 1989. “Building Theories from Case Study Research.” The Academy of Management Review 14 (4) (October): 532–550. doi:10.2307/258557.

فرایند نظریه‌سازی در مطالعۀ موردی (مقاله)

Eisenhardt, Kathleen M. 1989. “Building Theories from Case Study Research.” The Academy of Management Review 14 (4) (October): 532–550. doi:10.2307/258557

«آیزنهارت» در مقالۀ خود فرایند استقرایی نظریه‌سازی را با استفاده از مطالعۀ موردی تشریح می‌کند. این فرایند شامل این گام‌ها است: گام آغازین که شامل تعریف پرسش‌های پژوهش و سازه‌های از پیش تعیین شده است، انتخاب موردها، ساخت ابزارها و پروتکل‌ها، ورود به میدان، تجزیه و تحلیل داده‌ها، شکل‌دهی فرضیه‌ها، دربرگیری نوشته‌ها، خاتمۀ کار و نتیجه‌گیری. برخی از جنبه‌های بکار رفته در فرایند معرفی شده مانند تعریف مسئله و اعتبار سازه شبیه پژوهش‌های آزمون فرضیه است، ولی برخی مانند تجزیه و تحلیل درون موردی و منطق تکرار ویژۀ فرایندهای موردگرا و استقرایی است. نویسنده ادعا کرده است که رویکرد معرفی شده مناسب عرصه‌های موضوعی جدید است.

استفاده از نقشه مفهومی برای تحلیل داده پرسش‌های باز در پیمایش (مقاله)

Jackson, Kristin M. and Trochim, William M.K. 2002. Concept Mapping as an Alternative Approach for the Analysis of Open-Ended Survey Responses, Organizational Research Methods 5(4): 307-336

ارائه پژوهش

استفاده از نقشه‌های مفهومی در پژوهش کیفی (مقاله کنفرانس)

Daley, Barbara J.  2004. Concept Maps: Theory, Methodology, Technology. In Proceeding of the First International Conference on Concept Mapping, Pamplona, Spain. Retrieved in 25 Dec 2015

چگونگی نگارش پژوهش کمی (مقاله)

Johnson Nenty, H. 2009. Writing a Quantitative Research Thesis. International Journal of Educational Science, 1(1): 19-32

در این مقاله آموزه‌های نسبتا جامعی درباره چگونگی نگارش بخش‌های مختلف پایان‌نامه – که با رویکرد کمی انجام شده‌اند – ارائه می‌دهد.

نمونۀ نگارش مقاله در رشتۀ فلسفه (مقاله)
شفیع بیک، ایمان. «تعریفِ «فلسفه» و «فیلسوف» در فایدونِ افلاطونفلسفه، دوره 43، شماره 1، 1394، 21 ـ 40.
فلسفه
این مقاله تبیینی است از دگرگونی دیدگاه افلاطون نسبت به معنای «فلسفه» و «فیلسوف» در فایدون در مقایسه با آثارِ پیشین او. فایدون تأویلِ افلاطون از زندگی و فلسفه و مرگ سقراط بر اساس آموزه‌های فرجام شناختی اورفیوسی و فیثاغورثی است. او در خلال این تأویل، بدبینیِ معرفت‌شناختیِ خویش و راه برون‌رفت از آن را بازمی‌گوید. او سقراط را نمونه‌ی آرمانیِ فیلسوفی می‌شناسد که با پی بردن به جهل خویش و موانع کسب معرفت در این جهان، روح خود را از دلبستگی‌های مادی پاک و وارسته و آماده‌ی پرگشودن از زندان جسم ساخته است، تا بتواند در ساحتِ برینِ نامادی به معرفت نائل آید. بدین‌سان، افلاطون به تعریف خاص خود از «فلسفه» و «فیلسوف» دست می‌یابد. بر اساس تعریف او، فلسفه راه رستگاری، و فیلسوف کسی است که در جست‌وجوی معرفت خود را آماده‌ی مرگ و رستن از جهان می‌سازد.

نمونۀ نگارش مقاله در رشتۀ ادبیات (مقاله)
امیرخانلو، معصومه. «سبک‌شناسی غزلیّات حافظ بر اساس فعل، رویکرد نقش‌گراادب فارسی، دوره 5، شماره 2، 1394، 169 ـ 156.
ادبیات
در دستور نقش­گرا، زبان دارای نقش و کارکردهای مختلف در جامعه و پدیده­های اجتماعی است؛ از این­رو، می­توان با این رویکرد پدیده­های زبانی را بررسی کرد. مطابق با نظریۀ نقش­گرا الگــوهای تجربه در قالب فرآیندها و از طریق فرانقش اندیشگانی تجلّی می­یابند. بر این اساس، می­توان با بررسی انواع فرآیندهای موجود در افعال و تعیین میزان فراوانی آن، از نوع رفتار زبانی شاعر یا نویسنده در بازنمایی جهان واقع آگاه شد؛ برای مثال، حافظ در غزل­های عاشقانه و قلندرانة خویش، از فرآیندهای مادی که بر بیان دنیای بیرون دلالت دارد، بیشتر از سایر فرآیندها بهره برده است و یا فرآیندهای کلامی در غزل­هایی با فضای مناظره­گونه و روایی، در کنار سایر عناصر روایت به­ کار رفته­اند.در این مقاله افعال صد غزل حافظ در چارچوب دستور نقش­گرای هلیدی بررسی شده است. آگاهی از بسامد انواع فرآیندهای فعلی و چگونگی کاربرد آن در غزل­ها به عنوان شاخص سبکی لحاظ شده است.

نمونه نگارش مقالۀ فنی ـ مهندسی (مقاله)
رحیمی، یاسر، جعفر رزمی، اسماعیل چراغی، و سیروس شجاعی. «طراحی مدل نوآورانة ارزیابی عملکرد تأمین‌کنندگان/ پیمانکاران در زنجیرة تأمین پروژه‌های ساخت‌وساز». نشریۀ مهندسی صنایع، شمارۀ 2، دورۀ 49 (1394): 199-210.
مهندسی صنایع
مدیریت ارزیابی و انتخاب پیمانکاران و تأمین‌کنندگان، بخشی اساسی از فرایند ساخت‌وساز است؛ زیرا پیمانکاران، از ارکان اساسی پروژه‌های ساخت‌وساز و عامل اصلی تبدیل منابع به محصول نهایی به‌شمار می‌آیند. انتخاب پیمانکار پروژه‌های ساخت­وساز، براساس پایین‌ترین قیمت پیشنهادی صورت می‌گیرد، اما شاخص‌های کمی و کیفی متعدد، با درجات متفاوت اهمیت، در انتخاب پیمانکار یا تأمین‌کننده مطرح­اند. هدف از این مقاله، ارائۀ مدل چابک زنجیرۀ تأمین در شرکت‌های عمرانی و ارزیابی عملکرد تأمین‌کنندگان و پیمانکاران است. در این مقاله از رویکرد ترکیبی DEA/AHP/FDEMATEL استفاده شده است. در مدل ارائه‌شده، ابتدا با رویکرد FDEMATEL تأثیرگذارترین و مهم‌ترین شاخص‌های مطلوب ارزیابی عملکرد تأمین‌کنندگان و پیمانکاران شرکت انتخاب می­شوند. سپس به­روش ترکیبی DEA/AHP ارزیابی و رتبه‌بندی و در شبکة زنجیرة تأمین گنجانده می­شوند. در این شبکه، مفهوم چابکی نیز درنظر گرفته شده است. همچنین در این پژوهش، برای نخستین­بار در ایران مدل زنجیرۀ تأمین در شرکت‌های عمرانی، بررسی و طراحی شدند.

نمونه نگارش مقالۀ فنی ـ مهندسی (مقاله)
فیض، مهدی، و احسان زارع «ارزیابی، برنامه ریزی و توسعه آموزش مهندسی معیارهای شایستگی مهندسان». نشریۀ دانشکدۀ فنی، شمارۀ 2، دورۀ 43 (1388).
مهندسی برق
ارزیابی کیفیت در یک فعالیت آموزشی، مهمترین اقدام برای بهبود این فرآیند و تجدید نظرهای کلی و جزیی در آن است. ارزیابی کیفیت، به مطابقت وضع موجود با وضع مطلوب می‌پردازد. بررسی وضع موجود و وضع مطلوب، در برونداد نظام آموزشی، نقطه عطف ارزیابی کیفیت است. لذا ضروری است وضع مطلوب برونداد، به روشنی توصیف شود تا بتوان در قیاس با آن، وضعیت موجود را تجزیه و تحلیل کرد. در توصیف برونداد نظام آموزش مهندسی، نباید فقط به اطلاعات تخصصی دانش آموختگان بسنده کرد، بلکه باید با نگاهی جامع، ویژگیهای مطلوب را اولاً به عنوان یک انسان و ثانیاً به عنوان یک خردمند تحصیل کرده و ثالثاً به عنوان یک مهندس شایسته احصاء نمود. این ویژگی های مطلوب، توصیفی سه سطحی از فارغ التحصیل مطلوب دانشکده‌های مهندسی ارائه می‌دهد که می تواند معیار ارزیابی مهندسان واقع شود. پیام اصلی این مدل آن است که ارزیابی شایستگی مهندسان بدون توجه به سطوح زیرین و زیربنایی آن ناقص و بی فایده خواهد بود . بر اساس مدل فوق الذکر ، یک طرح پیمایشی نیز صورت گرفته است که همبستگی بین سطوح سه گانه را ارزیابی کند . نتایج این طرح اثبات کننده این ادعاست که همبستگی مثبت معنا داری با اطمینان بالا بین سطوح همجوار وجود دارد.

نمونه نگارش مقالۀ علوم اجتماعی (مقاله)
انصاری، مریم، علیرضا شجاعی زند و سارا شریعتی مزینانی. «بررسی جامعه‏ شناختی عوامل موثر بر تغییردین از اسلام به مسیحیت». مطالعات جامعه‌شناختی، شمارۀ 2، دورۀ 22 (1394): 39-61.
جامعه‌شناسی
این پژوهش به روش کیفی و با استفاده از تکنیک‌های مصاحبه عمیق و مشاهده، تغییردین را در 21 نمونه انجام شده است. گرچه استراتژی نمونه‌گیری بر معیار سهولت دسترسی و دسترسی به نمونه‌ها به روش گلوله برفی بوده است، اما تلاش شده تا نمونه‌ها از تنوع کافی برخوردار باشند. چهارچوب مفهومی یا مفاهیم حساس‌ساز پژوهش، چون «زمینه»، «بحران»، «جستجو» و «مواجهه» همگی از نظریه لوئیس رمبو (1993) گرفته‌شده‌اند که حاصل تلفیق، اصلاح و تکمیل نظریه‌های تغییردینی پیش از خود است. این مقاله با هدف شناخت عوامل موثر بر تغییردین از اسلام به مسیحیت شکل گرفته و به این پرسش‌ها می‌پردازد که چرا تغییردین از اسلام به مسیحیت در ایران رخ می‌دهد و فرایند تغییردین چگونه اتفاق می‌افتد. شیوۀ نگارش مقاله راهنمایی برای پژوهشگران جهت تدوین یک مقالۀ پژوهشی است.

چگونگی تنظیم و نگارش بخش‌های مختلف مقاله کمی (مقاله)

Paiva, Rui Pedro. 2013. An Outline for Quantitative Research Papers CISUC – Centre for Informatics and Systems of the University of Coimbra, Portugal. Retrieved in 27 Dec 2015

تفاوت زبان و نگارش پژوهش کمی و کیفی (مقایسه دو مقاله در رشته پرستاری)

Sallinen, Riitta and Braidwood, Eva. [2007]. Distinctive Linguistic Features of Qualitative and Quantitative Research Reporting: Comparing Research Papers in Nursing Science. Retrieved in 27 Dec 2015

چگونگی طراحی یک ارائه کنفرانسی تاثیرگذار (مقاله)

Karlin, Nancy J. [2015]. Creating an Effective Conference Presentation. University of Northern Colorado, USA. Retrieved in 27 Dec 2015

چگونگی نشر پژوهش به صورت مقاله و پوستر در کنفرانس‌ها (مقاله)

Ross, Corinna et al. 2007. Giving a Good Scientific Presentation. The American Society of Primatologists, USA. Retrieved in 27 Dec 2015

نکات مفید درباره ارائه پوستر در کنفرانس‌ها (مقاله)

Plunkett, Scott W. [2015]. Tips on poster presentations at Professional conference, California State University Northridge, USA. Retrieved in 25 Dec

علاوه بر نکات مفید، در انتهای این نوشته به منابع ارزشمندی درباره طراحی و ارائه پوستر اشاره شده است.

چگونگی نشر پژوهش به صورت مقاله و پوستر در کنفرانس‌ها (مقاله)

Ross, Corinna et al. 2007. Giving a Good Scientific Presentation. The American Society of Primatologists, USA. Retrieved in 27 Dec 2015

اصول طراحی و برگزاری کارگا‌ه‌های تعاملی (مقاله)

Pavelin K, Pundir S, Cham JA (2014) Ten Simple Rules for Running Interactive Workshops. PLoS Computational Biology 10(2): e1003485. doi:10.1371/journal.pcbi.1003485. Retrieved in 27 Dec 2015

در این مقاله آموزشی قواعد و نکات مفیدی درباره چگونگی طراحی و برگزاری کارگاه‌های تعاملی و پویا ارائه شده است. برای توضیح این آموزه‌ها از مثال‌های تصویری متنوع و مفیدی استفاده شده است.

چگونگی برگزاری یک کارگاه آموزشی موفق (مقاله آموزشی)

Schwartz, Michelle. [2015]. Running a Successful Workshop. Learning & Teaching Office, Ryerson University, Canada. Retrieved in 27 Dec 2015

در این نوشته گام به گام طراحی و اجرای یک کارگاه آموزشی و ملزومات موردنیاز در هر گام تشریح شده‌اند.همچنین منابع مفیدی برای مطالعه بیشتر درباره چگونگی انجام فعالیت‌ها در هر مرحله ارائه گرده‌اند.