طراحی پژوهش

فلسفه علم و مکاتب فلسفی (کتاب)

اکاشا، سمیر . فلسفه علم. ترجمۀ هومن پناهنده. تهران: انتشارات فرهنگ معاصر، 1387.

کسانی که به درک مبانی فلسفی رویکردهای پژوهشی علاقه مند هستند می‌توانند با مراجعه به کتاب‌هایی که در حوزه فلسفه علم به فارسی ترجمه شده خوشه‌چینی کنند. معمولا فلسفه، حوزه‌ای پیچیده و بغرنج برای اهل علم محسوب می‌شود اما کتاب‌های ساده‌ای که در این زمینه نوشته شده می‌تواند مبانی خوبی را برای دانشوران فراهم سازد. یکی از کتاب‌هایی که در زمینۀ فلسفۀ علم به رشتۀ نگارش درآمده «فلسفۀ علم» نوشتۀ سمیر اکاشا است.

مکاتب فلسفی علمی (کتاب)

چالمرز، آلن. چیستی علم: درآمدی بر مکاتب علم‌شناسی فلسفی. ترجمۀ سعید زیباکلام. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت)‏، 1390.

کتاب مهم دیگر در این حوزه، «چیستی علم: درآمدی بر مکاتب علم‌شناسی فلسفی» نوشته آلن چالمرز ترجمه سعید زیباکلام و نشر سمت است. در اولین جمله پیشگفتار چاپ نخست، چالمرز می نویسد: «هدف از تالیف این کتاب طرح ساده ، روشن و ابتدایی نظرگاه‌های نوین درباره ماهیت علم است».

فلسفه علم و پارادایم‌های علمی (کتاب)

کوهن، تامس. ساختار انقلاب‌های علمی. ترجمۀ سعید زیباکلام. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت)‏، 1391.

کتاب ساختار انقلاب‌های علمی را نمی‌توان نخواند. مهرنامه درباره آن اینگونه مینویسد:

«کتاب ساختار انقلاب‌هاي علمي نقطه عطفي در تاريخ و فلسفه علم است. شاهکار تامس کوون  که در سال ۱۹۶۲ منتشر شده تحليلي است از تاريخ علم. اين کتاب به دنبال خود موجي از واکنش‌ها و بحث‌ها را در جوامع آکادميک و فراتر از آنها ايجاد کرد. کوون در اين کتاب ديدگاه رايج درباره پيشرفت «علم هنجارين» را مورد سئوال قرار داد. تا آن زمان، پيشرفت علمي فرآيندي ناشي از انباشت مداوم مجموعه‌اي از داده‌ها و تئوري‌ها دانسته مي‌شد. اما در برابر اين ديد رايج، کوون مدلي اپيزوديک را پيشنهاد کرد که در آن تداوم تاريخ علم منقطع است و ما شاهد توالي مداوم تثبيت علم هنجارين و انقلاب‌هاي علمي هستيم. اتفاقي که طي انقلاب‌هاي علمي مي‌افتد اين است که وجود نمونه‌هاي متعارض و نابهنجار در نهايت منجر به ايجاد پارادايم جديدي مي‌شوند که قواعد بازي و نقشه تحقيقات جديد را تغيير مي‌دهد و از داده‌هاي قديمي سئوالات تازه مي‌پرسد.»

خلاصه‌ای گویا از این کتاب را نیز می‌توانید در وبلاگ حجت غلام‌زاده بخوانید.

پژوهش کیفی و نمونه‌گیری در رویکرد کیفی (کتاب)

ببی، ارل. روش هاي تحقيق در علوم اجتماعي. ترجمۀ رضا فاضل. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت)‏، 1381.

بخشی از کتاب «ارل ببی» که به فارسی هم ترجمه شده است به پژوهش کیفی و نمونه‌گیری اختصاص دارد.

رویکردهای نظری و مبانی فلسفی روش‌شناسی پژوهش (کتاب)

Gray, David E. Doing research in the real world. Sage, 2013 - Google Books Link

از انتشارات سیج، یکی از مهمترین ناشران در حوزه روش پژوهش، کتابی است با عنوان «پژوهش در جهان واقعی»، که مسائل مربوط به روش پژوهش را به زبانی ساده و قابل درک برای دانشجویان و پژوهشگران تازه‌کار توضیح داده است. فصل دوم این منبع، مطالب ارزشمندی پیرامون رویکردهای نظری و مبانی فلسفی روش‌شناسی پژوهش انتقال می‌دهد.

مبانی فلسفی و رویکردهای نظری روش‌شناسی (کتاب)

Jonker, Jan, and Bartjan Pennink. The essence of research methodology: A concise guide for master and PhD students in management science. Springer Science & Business Media, 2010 - Google Books Link

اگر به دنبال کتابی ساده، کم‌حجم، و خلاصه از مباحث روش‌شناسی، به‌ویژه مبانی فلسفی و رویکردهای نظری آن، می‌گردید، این کتاب می‌تواند به نیاز شما پاسخ دهد. فصل اول و دوم این کتاب، یعنی «مروری بر پژوهش» و «ماهیت روش‌شناسی» شامل مطالبی راجع به بنیان‌های نظری روش پژوهش می‌شود. مدل‌های مفهومی، پژوهش کمی، و پژوهش کیفی فصل‌های دیگر این کتاب را تشکیل می‌دهند.

انواع گوناگون روش پژوهش آزمایشی (کتاب)

کریستنسن، لری. روش‌شناسی آزمایشی. ترجمه علی دلاور. تهران: رشد، 1387

از منابع ترجمه شده درباره روش پژوهش آزمایشی به زبان فارسی است. این کتاب انواع گوناگون روش پژوهش آزمایشی را معرفی و توضیح داده است.

روش‌های پژوهش در روان‌شناسی و علوم تربیتی، و روش آزمایشی (کتاب)

دلاور، علی. احتمالات و آمار کاربردی در روا‌ن‌شناسی و علوم تربیتی (با تجدیدنظر و اضافات). تهران: رشد، 1393

با این‌که این کتاب در حوزه روان‌شناسی و علوم تربیتی به رشته نگارش درآمده، اما برای پژوهشگرانی که در پژوهش خود به تحلیل کمی نیازمندند کاربردی خواهد بود. این کتاب از مجموعه منابعی است که در رویکرد کمی به زبان فارسی نگاشته شده است. علی دلاو، پدیدآور این اثر، سال‌هاست که در زمینه روش پژوهش ـ به‌ویژه در رویکرد کمی ـ و آموزش این حوزه می‌نویسد. با توجه به آن‌که پدیدآور استاد حوزه روان‌شناسی و علوم تربیتی در دانشگاه علامه است، مثال‌های این کتاب عمدتاً بر موضوع‌هایی از این دست متمرکز شده است. انواع روش‌های کمی، از جمله آزمایش و پیمایش، در این کتاب تشریح شده‌اند.

روش‌های پژوهشی در علوم رفتاری و روش آزمایشی (کتاب)

سرمد، زهره، علی دلاور، و الهه حجازی. روش‌های تحقیق در علوم رفتاری. تهران: آگه، 1393

روش‌های پژوهشی که در علوم رفتاری رایج هستند و بیشتر از آنها استفاده می‌شود در این اثر معرفی شده‌اند. روش آزمایشی به عنوان یکی از این روش‌ها در این کتاب تشریح شده است. تعریف و مفهوم این روش در پژوهش علمی، انواع و چگونگی اجرای آن در این کتاب معرفی شده است.

روش آزمایشی، روش شبه آزمایشی، روش همبستگی، و روش پیمایشی (کتاب)

Christensen, Larry B. Experimental Methodology. Pearson, 2007. (Google Books)

«روش‌شناسی آزمایشی» از منابع هسته در زمینه رویکرد کمی است. فصل‌های این کتاب به‌گونه‌ای سازماندهی شده‌اند که هر بخش روی گام خاصی در فرایند پژوهش تأکید کرده است. علاوه بر روش آزمایشی، مطالب کتاب به روش‌های دیگر رویکرد کمی، مانند روش شبه آزمایشی، روش همبستگی، و روش پیمایشی نیز پرداخته‌اند.

روش پژوهش آزمایشی (کتاب)

Shadish, William R., Thomas D. Cook, and Donald Thomas Campbell.Experimental and quasi-experimental designs for generalized causal inference. Wadsworth Cengage learning, 2002. Full Text

از آثار جامع در زمینه روش پژوهش آزمایشی، اثری است که توسط شادیش، کوک، و کمپبل به رشته نگارش درآمده است. تا کنون ویرایش‌های گوناگونی از این اثر منتشر شده و هنوز هم یکی از آثار پراستناد در حوزه روش پژوهش آزمایشی و شبه آزمایشی به شمار می‌آید.

روش آزمایشی و شبه آزمایشی (کتاب)

Campbell, Donald Thomas, Julian C. Stanley, and Nathaniel Lees Gage.Experimental and quasi-experimental designs for research. No. 04; Q175, C3. Boston: Houghton Mifflin, 1963. Full Tex

یکی از آثار قدیمی در زمینه روش آزمایشی و شبه آزمایشی اثری از کمپبل و همکارانش است. این اثر یکی منبع کلاسیک در حوزه روش پژوهش، و به‌ویژه روش پژوهش کمی، به شمار می‌آید و هنوز هم برای پژوهشگران کاربردی است. با این حال، مطالعه آن قدری برای پژوهشگران تازه‌کار سنگین است.

روش آزمایشی و گام‌های طراحی و اجرای آن (کتاب)

Lodico, Marguerite G., Dean T. Spaulding, and Katherine H. Voegtle.Methods in educational research: From theory to practice. Vol. 28. John Wiley & Sons, 2010. Google Books

فصل نهم این منبع بر روی روش پژوهش آزمایشی تمرکز کرده است. کلیات این فصل به فهم بیشتر روش آزمایشی و گام‌های طراحی و اجرای پژوهشی که از طریق روش آزمایشی انجام خواهد شد پرداخته است.

اس.پی.اس.اس. (SPSS) (کتاب)

Muijs, Daniel. Doing quantitative research in education with SPSS. Sage, 2010. Google Books

اگرچه تمرکز این منبع بر اس.پی.اس.اس. به عنوان یکی از نرم‌افزارهای تحلیل کمی است، اما یک راهنمای آموزشی در زمینه یادگیری روش‌های کمی نیز به شمار می‌آید. فصل دوم این کتاب به توضیح روش‌های آزمایشی و شبه آزمایشی، به عنوان روش‌های مطرح در رویکرد کمی، پرداخته است. خواننده پس از مطالعه این فصل، یاد خواهد گرفت که چگونه یک پژوهش آزمایشی طراحی کند.

توضیح روش آزمایشی به عنوان یکی از روش‌های مطرح در رویکرد کمی (کتاب)

Goodwin, William Lawrence, and Laura D. Goodwin. Understanding quantitative and qualitative research in early childhood education. Vol. 59. Teachers College Press, 1996. Google Books

بخشی از این کتاب (از صفحه 46 تا 62) به توضیح روش آزمایشی به عنوان یکی از روش‌های مطرح در رویکرد کمی پرداخته است. تعریف این روش، بافت‌هایی که در آنها از روش آزمایشی بیشتر استفاده می‌شود، مزایا و معایب این روش، و مطالبی از این دست در این بخش تشریح شده است.

انواع گوناگون روش پژوهش آزمایشی (کتاب)

Balnaves, Mark, and Peter Caputi. Introduction to quantitative research methods: An investigative approach. Sage, 2001. Google Books

فصل چهارم منبع زیر به بحث پیرامون روش‌های مطرح در رویکرد کمی پرداخته است. انواع گوناگون روش پژوهش آزمایشی مهمترین موضوعی است که در این بخش مورد بررسی قرار گرفته‌اند. این کتاب، به‌ویژه، برای دانشجویان می‌تواند مفید واقع شوند.

روش آزمایشی (کتاب)

Babbie, Earl. The practice of social research. Cengage Learning, 2015. Google Books

ارل ببی از پژوهشگران حوزه علوم اجتماعی و یکی از اساتید به‌نام روش پژوهش در سطح بین‌المللی است. کتاب او یکی از منابع مهم در زمینه روش پژوهش است که یک راهنمای کامل آموزشی در این زمینه به‌شمار می‌آید. فصل هشتم این کتاب به توضیح روش آزمایشی به عنوان یکی از طرح‌های رویکرد کمی پرداخته است.

روش‌های گوناگون پیمایش (کتاب)

سو، والری ام. و لویز ای. ریتر. اجرای پیمایش‌های آنلاین. ترجمه اعظم پنابادی. تهران: یوسف، 1389

به روش‌های گوناگونی می‌توان یک پیمایش را اجرا کرد؛ شیوه نوینی که به لطف فناوری‌های اطلاعاتی و ارتباطاتی، و به‌ویژه اینترنت و وب، امکان اجرای پیمایش را برای پژوهشگران فراهم کرده، شیوه توزیع برخط یا آنلاین است. این شیوه در این اثر به تفصیل مورد بحث قرار گرفته است.

پیمایش در علوم اجتماعی (کتاب)

علیخواه، فردین. سنجش مفاهیم در پیمایش‌های اجتماعی. تهران: جامعه‌شناسان، 1393

احتمالاً علوم اجتماعی حوزه‌ای است که بیشترین استفاده را از پیمایش، به عنوان یکی از روش‌های پژوهش کمی، می‌کند. در این اثر چگونگی استفاده از پیماش برای سنجش مفاهیم در پژوهش‌های اجتماعی توضیح داده شده است.

انواع گوناگون پیمایش (کتاب)

یارعلی، جواد و رضا جعفری هرندی. پژوهش پیمایشی (پیمایش تلفنی، تحت وب). ترجمه علی دلاور. تهران: به‌چاپ، 1391

پیماش دارای انواع گوناگونی است و به روش‌های متفاوتی می‌توان آن را اجرا کرد. در این اثر انواع شیوه‌های مدیریت پیمایش، از جمله تلفنی و برخط، معرفی و توضیح داده شده‌اند. این اثر می‌تواند مورد استفاده دانشجویانی قرار گیرد که پژوهش خود را به روش پیمایشی انجام خواهند داد.

چگونه یک پیمایش اجرا کنیم؟ (کتاب)

Fink, Arlene. How to conduct surveys: A step-by-step guide. Sage Publications, 2012. Google Books

چگونه یک پیمایش اجرا کنیم تا به پرسش‌های پژوهش خود پاسخ دهیم؟ این پرسش مهمترین امری است که در این اثر پیگیری شده است. کتاب با مقدمات مورد نیاز برای اجرای یک پیمایش آغاز می‌شود، انواع پرسش‌های پرسشنامه را معرفی می‌کند، روش‌های نمونه‌گیری را توضیح می‌دهد، چگونگی توزیع و مدیریت پیمایش را تشریح کرده، و در نهایت می‌گوید که داده حاصل از پیمایش چگونه باید تجزیه و تحلیل و ارائه شود.

طراحی و اجرای یک پیمایش پژوهشی (کتاب)

Blair, Johnny, Ronald F. Czaja, and Edward A. Blair. Designing surveys: A guide to decisions and procedures. Sage Publications, 2013. Google Books

این اثر یک راهنمای کامل برای طراحی و اجرای یک پیمایش پژوهشی است، یک راهنمای علمی «چگونه انجام دادن». کتاب گام‌هایی را برای انجام پیمایش معرفی می‌کند که مدیریت و فرایند اجرای یک پژوهش را آسان‌تر می‌کند. طراحی پیمایش، اجرای پیمایش، اخلاق در پیمایش، و موضوع‌هایی از این قبیل محتوای کتاب را تشکیل می‌دهند.

روش‌شناسی پیمایشی (کتاب)

Christensen, Larry B. Experimental Methodology. Pearson, 2007. Google Books

«روش‌شناسی پیمایشی» از منابع هسته در زمینه رویکرد کمی است. فصل‌های این کتاب به‌گونه‌ای سازماندهی شده‌اند که هر بخش روی گام خاصی در فرایند پژوهش تأکید کرده است. علاوه بر روش پیمایشی، مطالب کتاب به روش‌های دیگر رویکرد کمی، مانند روش شبه آزمایشی، روش همبستگی، و غیره نیز پرداخته‌اند.

طرح پیمایشی (کتاب)

Balnaves, Mark, and Peter Caputi. Introduction to quantitative research methods: An investigative approach. Sage, 2001. Google Books

فصل چهارم منبع زیر به بحث پیرامون روش‌های مطرح در رویکرد کمی پرداخته است. طرح پیمایشی یکی از مهمترین محورهای مورد بحث در این فصل است. پیمایش چیست، متغیر چیست، پرسشنامه و طراحی آن، روایی و پایایی در پژوهش پیمایشی از موضوع‌های مورد بحث در این بخش است.

تشریح رایج‌ترین روش رویکرد کمی، یعنی روش پیمایشی (کتاب)

Goodwin, William Lawrence, and Laura D. Goodwin. Understanding quantitative and qualitative research in early childhood education. Vol. 59. Teachers College Press, 1996. Google Books

فصل سوم این کتاب با رایج‌ترین روش رویکرد کمی، یعنی روش پیمایشی، آغاز شده است. جوانب گوناگون پیمایش در ابتدای این فصل تشریح شده است، و مطالب ارزشمندی در اختیار پژوهشگران قرار می‌دهد.

توضیح روش پیمایشی به عنوان یکی از طرح‌های رویکرد کمی (کتاب)

Babbie, Earl. The practice of social research. Cengage Learning, 2015. Google Books

ارل ببی از پژوهشگران حوزه علوم اجتماعی و یکی از اساتید به‌نام روش پژوهش در سطح بین‌المللی است. کتاب او یکی از منابع مهم در زمینه روش پژوهش است که یک راهنمای کامل آموزشی در این زمینه به‌شمار می‌آید. فصل نهم این کتاب به توضیح روش پیمایشی به عنوان یکی از طرح‌های رویکرد کمی پرداخته است.

رویکرد تفسیری و انتقادی در روش‌شناسی پژوهش (کتاب)

Willis, Jerry W., Muktha Jost, and Rema Nilakanta. Foundations of qualitative research: Interpretive and critical approaches. Sage, 2007. Google Books

تمرکز اصلی این اثر بر رویکرد تفسیری و انتقادی در روش‌شناسی پژوهش است. تفسیرگرایی که اساس رویکرد کیفی است، در این اثر تشریح شده است. بر این اساس، انواع روش‌هایی که در رویکرد کیفی نیز مطرح هستند در فصل‌های گوناگون این کتاب توضیح داده شده‌اند.

تحلیل روایتی (کتاب)

Marshall, Catherine, and Gretchen B. Rossman. Designing qualitative research. Sage publications, 2014. Google Books

فصل دوم این کتاب بر ژانرها (یا همان روش‌های) مطرح در رویکرد کیفی تمرکز کرده و این ژانرها را به زبان ساده تشریح کرده است. با آنکه دسته‌بندی این ژانرها متفاوت از دسته‌بندی‌های مرسوم دیگر است، اما جامعیت آن به‌گونه‌ای است که اغلب روش‌های کیفی، از قبیل تحلیل روایتی، پدیدارشناسی، قوم‌نگاری، موردکاوی، گراندد تئوری، و قوم‌نگاری را پوشش می‌دهد. کاترین مارشال از دانشگاه کارولینای شمالی و گرچن راسمن از دانشگاه ماساچوست این اثر را به رشته نگارش درآورده‌اند.

آشنایی با روش‌های گوناگون رویکرد کیفی (دستنامه)

Denzin, Norman K., and Yvonna S. Lincoln. The SAGE handbook of qualitative research. Sage, 2011. Google Books

از جامع‌ترین منابع برای آشنایی با روش‌های گوناگون رویکرد کیفی، «دستنامه سیج درباره پژوهش کیفی» است. همین جامع بودن باعث افزایش حجم این کتاب شده، که در 43 فصل گوناگون سازماندهی شده است. هرکدام از روش‌های کیفی به طور مفصل در جای‌جای کتاب مورد بحث قرار گرفته‌اند.

پژوهش روایتی (کتاب)

Merriam, Sharan B. Qualitative research: A guide to design and implementation. John Wiley & Sons, 2014. Google Books

فصل دوم این کتاب به بحث پیرامون انواع روش‌های مطرح در رویکرد کیفی، مانند پژوهش روایتی، پدیدارشناسی، قوم‌نگاری، گراندد تئوری پرداخته، و در فصل چهارم نیز موردکاوی را معرفی کرده است. این کتاب توسط انتشارات جان وایلی اند سانز منتشر شده است.

انواع روش‌های مطرح در رویکرد کیفی، یعنی پژوهش روایتی، پدیدارشناسی، قوم‌نگاری، گراندد تئوری، و موردکاوی (کتاب)

Creswell, John W. Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches. Sage publications, 2014. Google Books

جان کرسول، استاد دانشگاه نبراسکا در ایالات متحده، از اساتید مسلم حوزه روش‌شناسی ـ به‌ویژه در علوم اجتماعی ـ است. کتاب او با عنوان «طراحی پژوهش: رویکردهای کمی، کیفی، و ترکیبی» یکی از جامع‌ترین و ارزشمندترین منابع درباره روش‌شناسی پژوهش است. کرسول در فصل نهم این کتاب به توضیح انواع روش‌های مطرح در رویکرد کیفی، یعنی پژوهش روایتی، پدیدارشناسی، قوم‌نگاری، گراندد تئوری، و موردکاوی پرداخته است.

مبانی نظری و روش‌شناسی پدیدارشناسی (کتاب)

Smith, J. A., P. Flowers, and M. Larkin. Interpretative Phenomenological Analysis: Theory, Method and Research. London: Sage, 2009

پدیدارشناسی به عنوان یکی از حوزه‌های روبه گسترش در رویکرد کیفی است، که پدیدآوران در این اثر به آن پرداخته‌اند. مبانی نظری و روش‌شناسی پدیدارشناسی مهمترین موضوع این کتاب است. کتاب در سه بخش سازماندهی شده که به لحاظ آشنایی با پدیدارشناسی فصل اول آن ارزش بیشتری دارد.

پدیدارشناسی (کتاب)

Charmaz, Kathy, and Linda M. McMullen. Five ways of doing qualitative analysis: Phenomenological psychology, grounded theory, discourse analysis, narrative research, and intuitive inquiry. Guilford Press, 2011. Google Books

چارمز و مک‌مولن، از اساتید به‌نام پژوهش کیفی، در کتاب زیر به معرفی پنج روش پژوهش مهم در رویکرد کیفی، از جمله پدیدارشناسی، گراندد تئوری، تحلیل گفتمان، پژوهش روایتی، و کاوش حسی پرداخته‌اند.

برنامه‌ریزی و طراحی پژوهش کیفی (کتاب)

بلیکی، نورمن.  طراحی پژوهش‌های اجتماعی. ترجمه حسن چاوشیان. تهران: نشر نی، 1393.

طراحی پژوهش‌های اجتماعی اثری روشن و دقیق درباره مرحله برنامه‌ریزی و طراحی پژوهش است. کتاب‌های موجودِ روش‌های تحقیق اجتماعی در ایران ــ اعم از ترجمه یا تألیف ــ همگی کتاب‌های عمومی روش تحقیق به‌شمار می‌آیند و بیشتر آن‌ها از حد مطالب مقدماتی جلوتر نمی‌روند. به همین دلیل است که جای خالی کتاب‌هایی که به تفصیل وارد بحث‌های تخصصی‌تری درباره محورهای اصلی روش تحقیق شوند به‌شدت احساس می‌شود. این کتاب مرور کاملی است به همه مسائلی که دانشجویان و پژوهشگران و اساتید علوم اجتماعی در طراحی پژوهش‌ها و رساله‌های خود با آن‌ها مواجه می‌شوند. تأکید روشنگرانه بر رابطه ارگانیک نظریه و پژوهش، و توجه متوازن به روش‌های کیفی و کمی، و بحث مفصلی درباره استراتژی‌های پژوهش ــ که مبحث جدیدی در کتاب‌های روش تحقیق در ایران به شمار می‌آید ــ از مزیت‌های بارز و کمیاب این کتاب در مقایسه با کتاب‌های دیگر است. طراحی پژوهش‌های اجتماعی خصوصاً برای دانشجویانی که در مرحله تدوین رساله هستند و استادانی که به‌تازگی کار راهنمایی پایان‌نامه‌ها را آغاز می‌کنند، بسیار سودمند خواهد بود (برگرفته از وبگاه نشر نی). با آن‌که این کتاب در حوزه علوم اجتماعی به رشته نگارش درآمده، اما برای سایر رشته‌های علمی نیز کاربردی است. به‌ویژه بخش رویکرد کیفی این کتاب برای پژوهشگرانی که برای پاسخگویی به مسئله پژوهش ناگزیر از استفاده از این روش هستند، مناسب است.

معرفی مراحل مختلف فرایند پژوهش کیفی (کتاب)

فلیک، اووه.  درآمدی بر تحقیق کیفی. ترجمه هادی جلیلی. تهران: نشر نی، 1392.

پژوهش کیفی جای خود را در بسیاری از رشته‌های علوم اجتماعی، روان‌شناسی، پرستاری و رشته‌هایی از این دست پیدا کرده است. شما چه محققی تازه‌کار باشید یا کارکشته، می‌توانید گستره‌ای متنوع از روش‌های خاصی را به‌کار گیرید که هر یک پیش‌فرض‌های متفاوتی دارند و در پی هدفی جداگانه‌اند. هر روشی در پژوهش کیفی بر درک خاصی از موضوع تحقیق خود مبتنی است. با این‌حال، نباید روش‌های کیفی را مستقل از فرایند تحقیق و موضوع مورد مطالعه دانست. این روش‌ها به‌وضوح در چارچوب فرایند تحقیق جای گرفته‌اند و تنها با استفاده از دیدگاهی که مراحل و فرایندهای تحقیق را مبنا قرار می‌دهد، می‌توان بهترین درک و توصیف را از آن‌ها به عمل آورد. از این‌رو، هدف اصلی این کتاب عبارت است از معرفی مراحل مختلف فرایند پژوهش کیفی. مهم‌ترین روش‌های گردآوری و تفسیر داده‌ها، و همچنین قواعد ارزیابی و ارائه یافته‌ها در چارچوب مراحل مختلف اجرای پژوهش مطرح شده‌اند. این عمل نمایی کلی از حوزه پژوهش کیفی، بدیل‌هایی عینی از روش‌شناسی و مدعیات، کاربرد، و محدودیت‌های آن در اختیار شما قرار می‌دهد. این امر به شما امکان خواهد داد تا مناسب‌ترین استراتژی روش‌شناختی را با توجه به سؤالات و مسائل تحقیق خود انتخاب کنید (برگرفته از وبگاه نشر نی).

راهبردهای (یا روش‌های) رویکرد کیفی (کتاب)

حریری، نجلا. اصول و روش‌های پژوهش کیفی. تهران: آگاه، 1385

در این اثر، که در حوزه علم اطلاعات و دانش‌شناسی نوشته شده، مؤلف به جوانب گوناگون رویکرد کیفی پرداخته است. در فصل سوم این اثر، راهبردهای (یا روش‌های) رویکرد کیفی، از قبیل موردکاوی، قوم‌نگاری، پدیدارشناسی، گراندد تئوری، اقدام‌پژوهی، پژوهش تاریخی، و غیره توضیح داده شده‌اند.

جوانب گوناگون رویکرد کیفی (کتاب)

Silverman, David, ed. Qualitative research. Sage, 2010. Google Books

پدیدآور این اثر، دیوید سیلورمن، از اساتید و صاحب‌نظران پژوهش کیفی است. در این اثر، او جوانب گوناگون رویکرد کیفی، از روش‌های کیفی گرفته تا روایی و پایایی در رویکرد کیفی را مورد بحث قرار داده است. این کتاب به زبانی ساده نوشته شده که برای دانشجویان یک منبع آموزشی جامع به شمار می‌آید. در این اثر، می‌توان درباره روش‌های گوناگون مطرح در رویکرد کیفی اطلاعاتی کسب کرد.

انواع روش‌های مطرح در رویکرد کیفی (کتاب)

Willis, Jerry W., Muktha Jost, and Rema Nilakanta. Foundations of qualitative research: Interpretive and critical approaches. Sage, 2007. Google Books

تمرکز اصلی این اثر بر رویکرد تفسیری و انتقادی در روش‌شناسی پژوهش است. تفسیرگرایی که اساس رویکرد کیفی است، در این اثر تشریح شده است. بر این اساس، انواع روش‌هایی که در رویکرد کیفی نیز مطرح هستند در فصل‌های گوناگون این کتاب توضیح داده شده‌اند.

ژانرها (یا همان روش‌های) مطرح در رویکرد کیفی (کتاب)

Marshall, Catherine, and Gretchen B. Rossman. Designing qualitative research. Sage publications, 2014. Google Books

فصل دوم این کتاب بر ژانرها (یا همان روش‌های) مطرح در رویکرد کیفی تمرکز کرده و این ژانرها را به زبان ساده تشریح کرده است. با آنکه دسته‌بندی این ژانرها متفاوت از دسته‌بندی‌های مرسوم دیگر است، اما جامعیت آن به‌گونه‌ای است که اغلب روش‌های کیفی، از قبیل تحلیل روایتی، پدیدارشناسی، قوم‌نگاری، موردکاوی، گراندد تئوری، و قوم‌نگاری را پوشش می‌دهد. کاترین مارشال از دانشگاه کارولینای شمالی و گرچن راسمن از دانشگاه ماساچوست این اثر را به رشته نگارش درآورده‌اند.

طراحی و اجرای گراندد تئوری در بافت‌های گوناگون (کتاب)

اشتراوس، انسلم ال. و جولیت کوربین. مبانی پژوهش کیفی: فنون و مراحل تولید نظریه زمینه‌ای. ترجمه ابراهیم افشار. تهران: نشر نی، 1394

كتاب مبانى پژوهش كيفى روش‌‏هايى ارائه مى‏‌كند كه پژوهشگران را قادر مى‌‏سازند داده‏‌هاى خود را تحليل و تفسير كنند و نهايتاً به نظريه‏‌سازى بپردازند. اَنسِلم اشتراوس (استاد درگذشته دانشگاه سان فرانسيسكو و يكى از دو خالق نظريه زمينه‏‌اى) و جوليت كربين، راهنماى گام به گام پژوهش را ـ از مرحله‌ی شكل‏‌گيرى سؤال پژوهش تا رويكردهاى مختلف براى كدگذارى و تحليل، و درنهايت گزارش‏‌كردن نتايج آن ـ در اين كتاب عرضه مى‏‌كنند. كتاب به زبانى بسيار بى‏‌پيرايه نوشته شده، و سرشار از تعاريف و مثال‏‌هاى گوياست. آخرين فصل‏‌هاى آن با بحث از ملاک‌‏هاى ارزشيابى پژوهش و پاسخ به پرسش‌‏هاى رايج دانشجويان علاقه‏‌مند به پژوهش‏‌هاى كيفى پايان مى‌‏يابد. اين كتاب اثرى شاخص در موضوع روش‏‌هاى كيفى است. ترجمه‌ی حاضر از ويرايش دوم كتاب صورت گرفته كه به‏‌نحو اساسى بازنگرى شده است. (برگرفته از وبگاه نشر نی).

گراندد تئوری کیفی (کتاب)

Silverman, David, ed. Qualitative research. Sage, 2010. Google Books

پدیدآور این اثر، دیوید سیلورمن، از اساتید و صاحب‌نظران پژوهش کیفی است. در این اثر، او جوانب گوناگون رویکرد کیفی، از روش‌های کیفی گرفته تا روایی و پایایی در رویکرد کیفی را مورد بحث قرار داده است. این کتاب به زبانی ساده نوشته شده که برای دانشجویان یک منبع آموزشی جامع به شمار می‌آید. در این اثر، می‌توان درباره روش‌های گوناگون مطرح در رویکرد کیفی اطلاعاتی کسب کرد.

گراندد تئوری در عمل (کتاب)

Marshall, Catherine, and Gretchen B. Rossman. Designing qualitative research. Sage publications, 2014. Google Books

فصل دوم این کتاب بر ژانرها (یا همان روش‌های) مطرح در رویکرد کیفی تمرکز کرده و این ژانرها را به زبان ساده تشریح کرده است. با آنکه دسته‌بندی این ژانرها متفاوت از دسته‌بندی‌های مرسوم دیگر است، اما جامعیت آن به‌گونه‌ای است که اغلب روش‌های کیفی، از قبیل تحلیل روایتی، پدیدارشناسی، قوم‌نگاری، موردکاوی، گراندد تئوری، و قوم‌نگاری را پوشش می‌دهد. کاترین مارشال از دانشگاه کارولینای شمالی و گرچن راسمن از دانشگاه ماساچوست این اثر را به رشته نگارش درآورده‌اند.

گراندد تئوری به عنوان یک روش کیفی (کتاب)

Merriam, Sharan B. Qualitative research: A guide to design and implementation. John Wiley & Sons, 2014. Google Books

فصل دوم این کتاب به بحث پیرامون انواع روش‌های مطرح در رویکرد کیفی، مانند پژوهش روایتی، پدیدارشناسی، قوم‌نگاری، گراندد تئوری پرداخته، و در فصل چهارم نیز موردکاوی را معرفی کرده است. این کتاب توسط انتشارات جان وایلی اند سانز منتشر شده است.

گراندد تئوری و کاربرد آن (کتاب)

Creswell, John W. Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches. Sage publications, 2014. Google Books

جان کرسول، استاد دانشگاه نبراسکا در ایالات متحده، از اساتید مسلم حوزه روش‌شناسی ـ به‌ویژه در علوم اجتماعی ـ است. کتاب او با عنوان «طراحی پژوهش: رویکردهای کمی، کیفی، و ترکیبی» یکی از جامع‌ترین و ارزشمندترین منابع درباره روش‌شناسی پژوهش است. کرسول در فصل نهم این کتاب به توضیح انواع روش‌های مطرح در رویکرد کیفی، یعنی پژوهش روایتی، پدیدارشناسی، قوم‌نگاری، گراندد تئوری، و موردکاوی پرداخته است.

علاوه بر منابعی که معرفی شدند، این آثار نیز به درک بهتر روش پژوهش گراندد تئوری کمک خواهند کرد:

Charmaz K (1990) ‘Discovering’ chronic illness: Using grounded theory Social Science and Medicine 30(11):1161-1172

Charmaz K (2006) Constructing Grounded Theory: A Practical Guide through Qualitative Analysis London Sage Publications

Dey I (1999) Grounding Grounded Theory Guidelines for Qualitative Inquiry, San Diego: Academic Press

Glaser BG Strauss AL (1967). The discovery of grounded theory: Strategies for qualitative research New York: Aldine de Gruyter

Glaser BG (1978) Theoretical sensitivity, California, The Sociology Press

Glaser BG (1992) Basics of grounded theory analysis Emergence vs. forcing California: Sociology Press

Melia, K M (1996) Rediscovering Glaser, Qualitative Health Research 6(3) 368-373

Strauss A Corbin J (1990) Basics of qualitative research Grounded theory procedures and techniques Newbury Park: Sage Publications

Strauss A Corbin J (1998) Basics of qualitative research techniques and procedures for developing grounded theory Second edition Thousand Oaks: Sage Publications

انواع طرح‌ها و روش‌های رویکرد ترکیبی به همراه نقاط قوت و ضعف آنها (کتاب)

Morse, Janice M., and Linda Niehaus. Mixed method design: Principles and procedures. Vol. 4. Left Coast Pr, 2009. Google Books

دو صاحب‌نظر در حوزه روش‌شناسی پژوهش، مورس و نیهاوس، یک راهنمای جامع در زمینه اصول و رویه پژوهش‌های ترکیبی نگاشته‌اند. در این اثر انواع طرح‌ها و روش‌های رویکرد ترکیبی به همراه نقاط قوت و ضعف آنها تشریح شده است. همچنین، تهدیدهایی که ممکن است در مورد روایی و اعتبار هرکدام از این روش‌ها مطرح شود، در این کتاب اشاره شده است.

رویکرد ترکیبی (کتاب)

Tashakkori, Abbas, and Charles Teddlie, eds. Sage handbook of mixed methods in social & behavioral research. Sage, 2010. Google Books

بدون شک، عباس تشکری و چارلز تدلی از تأثیرگذارترین افراد بر رویکرد ترکیبی و پیشرفت روش‌های پژوهش ترکیبی در سطح بین‌المللی هستند. حاصل پژوهش‌ها و تفکرهای چندین ساله این اساتید در اثری با عنوان «دستنامه سیج درباره روش‌های ترکیبی در پژوهش‌های اجتماعی و رفتاری» که توسط آنها ویراستاری شده خلاصه شده است. این کتاب پاسخگوی بسیاری از پرسش‌های پژوهشگران درباره روش‌های پژوهش ترکیبی است، از این‌که «پژوهش ترکیبی چیست؟» گرفته تا روش‌ها، طرح‌ها، و مدل‌های گوناگون مطرح در این رویکرد.

انواع روش‌ها و طرح‌های رویکرد ترکیبی (کتاب)

Hesse-Biber, Sharlene Nagy. Mixed methods research: Merging theory with practice. Guilford Press, 2010. Google Books

از محورهای مورد بحث در این اثر انواع روش‌ها و طرح‌های رویکرد ترکیبی است. انواع گوناگون ترکیب‌ها و طرح‌هایی که در نتیجه هرکدام از این ترکیب‌ها ایجاد و به‌کار بسته می‌شوند تشریح شده است. همچنین، پدیدآوران به تعریف رویکرد ترکیبی و تایخچه ظهور و ترویج آن در دنیای علم پرداخته‌اند. کاربرد رویکرد ترکیبی در حوزه‌های گوناگون نیز از دیگر مسائل مطرح در این اثر است.

مسائل جانبی پژوهش روایتی، یعنی اخلاق، سیاست، و غیره (کتاب)

Andrews, Molly, Corinne Squire, and Maria Tamboukou, eds. Doing narrative research. Sage, 2013. Google Books

این کتاب توسط یک تیم بین‌المللی به رشته نگارش درآمده است که به پژوهشگران در انتخاب روش روایتی به عنوان روش انجام پژوهش خود کمک می‌کند. این اثر با مقدمه‌ای درباره پژوهش روایتی آغاز شده و مسائل جانبی پژوهش روایتی، یعنی اخلاق، سیاست، و امثال این‌ها خاتمه می‌یابد.

معرفی روش پژوهش روایتی (کتاب)

Silverman, David, ed. Qualitative research. Sage, 2010. Google Books

پدیدآور این اثر، دیوید سیلورمن، از اساتید و صاحب‌نظران پژوهش کیفی است. در این اثر، او جوانب گوناگون رویکرد کیفی، از روش‌های کیفی گرفته تا روایی و پایایی در رویکرد کیفی را مورد بحث قرار داده است. این کتاب به زبانی ساده نوشته شده که برای دانشجویان یک منبع آموزشی جامع به شمار می‌آید. در این اثر، می‌توان درباره روش‌های گوناگون مطرح در رویکرد کیفی اطلاعاتی کسب کرد. در فصل هفدهم این اثر روش پژوهش روایتی معرفی و تشریح شده است.

پژوهش روایتی (کتاب)

Lieblich, Amia, Rivka Tuval-Mashiach, and Tamar Zilber. Narrative research: Reading, analysis, and interpretation. Vol. 47. Sage, 1998. Google Books

از آثار پایه و بنیادی در زمینه پژوهش روایتی این کتاب است. انواع مدل‌های پژوهش روایتی در این کتاب تشریح شده است. اثر به پژوهشگر می‌آموزد چگونه بخواند، چگونه تحلیل کند، و چگونه تفسیر کند. این اثر توسط انتشارات سیج منتشر شده است.

روش‌های پژوهش در علوم اجتماعی (کتاب)

بلیکی، نورمن.  طراحی پژوهش‌های اجتماعی. ترجمه حسن چاوشیان. تهران: نشر نی، 1393

طراحی پژوهش‌های اجتماعی اثری روشن و دقیق درباره مرحله برنامه‌ریزی و طراحی پژوهش است. کتاب‌های موجودِ روش‌های تحقیق اجتماعی در ایران ــ اعم از ترجمه یا تألیف ــ همگی کتاب‌های عمومی روش تحقیق به‌شمار می‌آیند و بیشتر آن‌ها از حد مطالب مقدماتی جلوتر نمی‌روند. به همین دلیل است که جای خالی کتاب‌هایی که به تفصیل وارد بحث‌های تخصصی‌تری درباره محورهای اصلی روش تحقیق شوند به‌شدت احساس می‌شود. این کتاب مرور کاملی است به همه مسائلی که دانشجویان و پژوهشگران و اساتید علوم اجتماعی در طراحی پژوهش‌ها و رساله‌های خود با آن‌ها مواجه می‌شوند. تأکید روشنگرانه بر رابطه ارگانیک نظریه و پژوهش، و توجه متوازن به روش‌های کیفی و کمی، و بحث مفصلی درباره استراتژی‌های پژوهش ــ که مبحث جدیدی در کتاب‌های روش تحقیق در ایران به شمار می‌آید ــ از مزیت‌های بارز و کمیاب این کتاب در مقایسه با کتاب‌های دیگر است. طراحی پژوهش‌های اجتماعی خصوصاً برای دانشجویانی که در مرحله تدوین رساله هستند و استادانی که به‌تازگی کار راهنمایی پایان‌نامه‌ها را آغاز می‌کنند، بسیار سودمند خواهد بود (برگرفته از وبگاه نشر نی). با آن‌که این کتاب در حوزه علوم اجتماعی به رشته نگارش درآمده، اما برای سایر رشته‌های علمی نیز کاربردی است. به‌ویژه بخش رویکرد کیفی این کتاب برای پژوهشگرانی که برای پاسخگویی به مسئله پژوهش ناگزیر از استفاده از این روش هستند، مناسب است.

پژوهش روایتی (کتاب)

فلیک، اووه.  درآمدی بر تحقیق کیفی. ترجمه هادی جلیلی. تهران: نشر نی، 1392

پژوهش کیفی جای خود را در بسیاری از رشته‌های علوم اجتماعی، روان‌شناسی، پرستاری و رشته‌هایی از این دست پیدا کرده است. شما چه محققی تازه‌کار باشید یا کارکشته، می‌توانید گستره‌ای متنوع از روش‌های خاصی را به‌کار گیرید که هر یک پیش‌فرض‌های متفاوتی دارند و در پی هدفی جداگانه‌اند. هر روشی در پژوهش کیفی بر درک خاصی از موضوع تحقیق خود مبتنی است. با این‌حال، نباید روش‌های کیفی را مستقل از فرایند تحقیق و موضوع مورد مطالعه دانست. این روش‌ها به‌وضوح در چارچوب فرایند تحقیق جای گرفته‌اند و تنها با استفاده از دیدگاهی که مراحل و فرایندهای تحقیق را مبنا قرار می‌دهد، می‌توان بهترین درک و توصیف را از آن‌ها به عمل آورد. از این‌رو، هدف اصلی این کتاب عبارت است از معرفی مراحل مختلف فرایند پژوهش کیفی. مهم‌ترین روش‌های گردآوری و تفسیر داده‌ها، و همچنین قواعد ارزیابی و ارائه یافته‌ها در چارچوب مراحل مختلف اجرای پژوهش مطرح شده‌اند. این عمل نمایی کلی از حوزه پژوهش کیفی، بدیل‌هایی عینی از روش‌شناسی و مدعیات، کاربرد، و محدودیت‌های آن در اختیار شما قرار می‌دهد. این امر به شما امکان خواهد داد تا مناسب‌ترین استراتژی روش‌شناختی را با توجه به سؤالات و مسائل تحقیق خود انتخاب کنید (برگرفته از وبگاه نشر نی).

روش‌های پژوهش در حوزه علم اطلاعات و دانش‌شناسی (کتاب)

حریری، نجلا. اصول و روش‌های پژوهش کیفی. تهران: آگاه، 1385

در این اثر، که در حوزه علم اطلاعات و دانش‌شناسی نوشته شده، مؤلف به جوانب گوناگون رویکرد کیفی پرداخته است. در فصل سوم این اثر، راهبردهای (یا روش‌های) رویکرد کیفی، از قبیل موردکاوی، قوم‌نگاری، پدیدارشناسی، گراندد تئوری، اقدام‌پژوهشی، پژوهش تاریخی، و غیره توضیح داده شده‌اند.

قوم‌نگاری در حوزه جامعه‌شناسی (کتاب)

Atkinson, Paul, Amanda Coffey, Sara Delamont, John Lofland, and Lyn Lofland, eds. Handbook of ethnography. Sage, 2001. Google Books

پاول اتکینسون از صاحب‌نظران روش پژوهش، به‌ویژه روش پژوهش کیفی، و استاد جامعه‌شناسی دانشگاه کاردیف در انگلستان است. او به همراه همکارانش کتابی در حوزه قوم‌نگاری به رشته تألیف درآورده‌اند که دستنامه‌ای کاربردی در این حوزه است. یکی از نقاط قوت این اثر، تشریح قوم‌نگاری در بافت‌های گوناگون آموزشی و پژوهشی است.

قوم‌نگاری و چگونگی اجرای آن (دستنامه)

Gobo, Giampietro. Doing ethnography. Sage, 2008. Google Books

این اثر یک دستنامه جامع در زمینه قوم‌نگاری و چگونگی اجرای آن به عنوان روش پژوهش است. پس از تعریف قوم‌نگاری، این کتاب به توضیح انواع استایل‌های گوناگون قوم‌نگاری پرداخته و نحوه انجام قوم‌نگاری را از آغاز تا پایان توضیح می‌دهد.

روش قوم‌نگاری (دستنامه)

LeCompte, Margaret Diane, and Jean J. Schensul. Designing and conducting ethnographic research. Vol. 1. Rowman Altamira, 2010. Google Books

اگر به دنبال یک دستنامه جامع درباره چگونگی طراحی و انجام یک پژوهش به روش قوم‌نگاری هستید، این اثر می‌تواند به نیاز شما به صورت کارآمدی پاسخ دهد. از این کتاب با عنوان جعبه ابزار پژوهش قوم‌نگاری نام می‌برند. پرسش‌های نظیر چه‌کسی، چه‌زمانی، و چگونه باید پژوهش قوم‌نگاری انجام دهد در این کتاب مطرح شده است.

درباره پژوهش قوم‌نگاری (کتاب)

Schensul, Stephen L., Jean J. Schensul, and Margaret Diane LeCompte.Essential ethnographic methods: Observations, interviews, and questionnaires. Vol. 2. Rowman Altamira, 1999. Google Books

یکی از آثار کلاسیک درباره پژوهش قوم‌نگاری، به‌ویژه درباره روش‌ها و ابزارهای گردآوری داده برای تحلیل در این روش، این کتاب است. کتاب به هدف راهنمایی دانشجویان و پژوهشگران جوان برای انجام پژوهش قوم‌نگاری نوشته شده، بنابراین یک اثر پایه در حوزه قوم‌نگاری به شمار می‌آید.

قوم‌نگاری انتقادی با تأکید بر اهمیت اخلاق و عملکرد در موقعیت‌های عملی (کتاب)

Madison, D. Soyini. Critical ethnography: Method, ethics, and performance. Sage, 2011. Google Books

بهترین اثر پروفسور مدیسون (استاد دانشگاه نورث‌وسترن) این کتاب است. این کتاب نگاهی نو به روش پژوهش کیفی دارد. قوم‌نگاری انتقادی با تأکید بر اهمیت اخلاق و عملکرد در موقعیت‌های عملی به رشته نگارش درآمده است. از آنجا که تمرکز کتاب بر قوم‌نگاری است، منبع مناسبی برای آشنایی با این روش کیفی به شمار می‌آید.

جوانب گوناگون رویکرد کیفی (کتاب)

Silverman, David, ed. Qualitative research. Sage, 2010. Google Books

پدیدآور این اثر، دیوید سیلورمن، از اساتید و صاحب‌نظران پژوهش کیفی است. در این اثر، او جوانب گوناگون رویکرد کیفی، از روش‌های کیفی گرفته تا روایی و پایایی در رویکرد کیفی را مورد بحث قرار داده است. این کتاب به زبانی ساده نوشته شده که برای دانشجویان یک منبع آموزشی جامع به شمار می‌آید. در این اثر، می‌توان درباره روش‌های گوناگون مطرح در رویکرد کیفی اطلاعاتی کسب کرد.

توضیح مفصل موردکاوی (کتاب)

Yin, Robert K. Case study research: Design and methods. Sage publications, 2014. Google Books

بدون شک، دکتر رابرت کی. یین استاد بلامنازع پژوهش موردکاوی است. او که مدیر شرکت کوسموس (COSMOS)، از سازمان‌های پژوهش کاربردی و علوم اجتماعی است، تا کنون پروژه‌های بسیاری در حوزه علوم اجتماعی به انجام رسانده است. مشهورترین کتاب او ـ و مشهورترین کتاب در حوزه موردکاوی ـ با عنوان «پژوهش موردکاوی: طراحی و روش‌ها» به ویرایش ششم رسیده است. این کتاب، که توسط پرکارترین ناشر کتاب‌های روش پژوهش (یعنی انتشارات سیج) منتشر شده دارای شش فصل برای آموزش روش پژوهش موردکاوی است: مقدمات موردکاوی، طراحی موردکاوی، آمادگی برای گردآوری شواهد، گردآوری شواهد برای موردکاوی، تجزیه و تحلیل داده، و گزارش موردکاوی.

این کتاب توسط هوشنگ نایبی ترجمه شده و به‌واسطه نشر نی منتشر شده است. نشر نی کتاب فارسی را این‌گونه معرفی کرده: «موردپژوهی روش تحقیق کیفی پرکاربردی در رشته‌های گوناگونی چون جامعه‌شناسی، روان‌شناسی، مردم‌شناسی، تاریخ، اقتصاد، مدیریت، برنامه‌ریزی شهری، پزشکی و بسیاری رشته‌های دیگر است که براساس گوناگونی (اسناد، مصاحبه، مشاهده، مصنوعات مادی) به مطالعه و کندوکاو تجربی پدیده (مورد) یا پدیده‌هایی (موردهایی) در بستر حیات واقعی آن می‌پردازد. از موردپژوهی می‌توان هم برای اکتشاف سود جست و هم برای توصیف و هم برای تبیین. با این همه موردپژوهی یکی از روش‌های مناسب برای مطالعه تبیینی و نظریه‌آزمایی است. در این کتاب اساساً به طرح‌ریزی موردپژوهی و نحوه تحلیل یافته‌های موردپژوهی می‌پردازد بر جنبه علمی و اتکای این روش بر مجموعه‌ای از شیوه‌ها و روال‌های معین تأکید می‌شود. همچنین از معیارهای قضاوت درباره طرح تحقیق موردپژوهی (اعتبار سازه، اعتبار درونی، اعتبار بیرونی و پایانی) سخن به میان می‌آید و شیوه‌های تحلیل داده‌های موردپژوهی (تطبیق الگو، ارائه تبیین و تحلیل رشته زمانی) و شیوه‌های گزارش موردپژوهی به‌تفصیل مطرح می‌شود» (برگرفته از وبگاه نشر نی).

مورد کاوی در علوم اجتماعی (کتاب)

بلیکی، نورمن.  طراحی پژوهش‌های اجتماعی. ترجمه حسن چاوشیان. تهران: نشر نی، 1393

طراحی پژوهش‌های اجتماعی اثری روشن و دقیق درباره مرحله برنامه‌ریزی و طراحی پژوهش است. کتاب‌های موجودِ روش‌های تحقیق اجتماعی در ایران ــ اعم از ترجمه یا تألیف ــ همگی کتاب‌های عمومی روش تحقیق به‌شمار می‌آیند و بیشتر آن‌ها از حد مطالب مقدماتی جلوتر نمی‌روند. به همین دلیل است که جای خالی کتاب‌هایی که به تفصیل وارد بحث‌های تخصصی‌تری درباره محورهای اصلی روش تحقیق شوند به‌شدت احساس می‌شود. این کتاب مرور کاملی است به همه مسائلی که دانشجویان و پژوهشگران و اساتید علوم اجتماعی در طراحی پژوهش‌ها و رساله‌های خود با آن‌ها مواجه می‌شوند. تأکید روشنگرانه بر رابطه ارگانیک نظریه و پژوهش، و توجه متوازن به روش‌های کیفی و کمی، و بحث مفصلی درباره استراتژی‌های پژوهش ــ که مبحث جدیدی در کتاب‌های روش تحقیق در ایران به شمار می‌آید ــ از مزیت‌های بارز و کمیاب این کتاب در مقایسه با کتاب‌های دیگر است. طراحی پژوهش‌های اجتماعی خصوصاً برای دانشجویانی که در مرحله تدوین رساله هستند و استادانی که به‌تازگی کار راهنمایی پایان‌نامه‌ها را آغاز می‌کنند، بسیار سودمند خواهد بود (برگرفته از وبگاه نشر نی). با آن‌که این کتاب در حوزه علوم اجتماعی به رشته نگارش درآمده، اما برای سایر رشته‌های علمی نیز کاربردی است. به‌ویژه بخش رویکرد کیفی این کتاب برای پژوهشگرانی که برای پاسخگویی به مسئله پژوهش ناگزیر از استفاده از این روش هستند، مناسب است.

پژوهش‌های کیفی در علوم اجتماعی (کتاب)

فلیک، اووه.  درآمدی بر تحقیق کیفی. ترجمه هادی جلیلی. تهران: نشر نی، 1392

پژوهش کیفی جای خود را در بسیاری از رشته‌های علوم اجتماعی، روان‌شناسی، پرستاری و رشته‌هایی از این دست پیدا کرده است. شما چه محققی تازه‌کار باشید یا کارکشته، می‌توانید گستره‌ای متنوع از روش‌های خاصی را به‌کار گیرید که هر یک پیش‌فرض‌های متفاوتی دارند و در پی هدفی جداگانه‌اند. هر روشی در پژوهش کیفی بر درک خاصی از موضوع تحقیق خود مبتنی است. با این‌حال، نباید روش‌های کیفی را مستقل از فرایند تحقیق و موضوع مورد مطالعه دانست. این روش‌ها به‌وضوح در چارچوب فرایند تحقیق جای گرفته‌اند و تنها با استفاده از دیدگاهی که مراحل و فرایندهای تحقیق را مبنا قرار می‌دهد، می‌توان بهترین درک و توصیف را از آن‌ها به عمل آورد. از این‌رو، هدف اصلی این کتاب عبارت است از معرفی مراحل مختلف فرایند پژوهش کیفی. مهم‌ترین روش‌های گردآوری و تفسیر داده‌ها، و همچنین قواعد ارزیابی و ارائه یافته‌ها در چارچوب مراحل مختلف اجرای پژوهش مطرح شده‌اند. این عمل نمایی کلی از حوزه پژوهش کیفی، بدیل‌هایی عینی از روش‌شناسی و مدعیات، کاربرد، و محدودیت‌های آن در اختیار شما قرار می‌دهد. این امر به شما امکان خواهد داد تا مناسب‌ترین استراتژی روش‌شناختی را با توجه به سؤالات و مسائل تحقیق خود انتخاب کنید (برگرفته از وبگاه نشر نی).

روش‌ها و نمونه‌های پژوهش ترکیبی (کتاب)

Creswell, John W., and Vicki L. Plano Clark. Designing and conducting mixed methods research. Sage Publication, 2007. Google Books

این اثر جزء اولین آثار جامع در زمینه رویکرد ترکیبی به شمار می‌آید که توسط انتشارات سیج منتشر شده است. پدیدآوران این اثر در فصل‌های کتاب به ابعاد گوناگون رویکرد ترکیبی پرداخته‌اند. در فصل سوم کتاب، رهنمودهایی برای پژوهشگران پیرامون انتخاب یکی از روش‌های رویکرد ترکیبی، از میان چهار روش مطرح در این رویکرد، آمده که به آنها در پیشبرد پژوهش ترکیبی خود کمک خواهد کرد.

رویکرد ترکیبی و روش‌های مطرح آن (کتاب)

Creswell, John W. Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches. Sage publications, 2014. Google Books

جان کرسول، استاد دانشگاه نبراسکا در ایالات متحده، از اساتید مسلم حوزه روش‌شناسی ـ به‌ویژه در علوم اجتماعی ـ است. کتاب او با عنوان «طراحی پژوهش: رویکردهای کمی، کیفی، و ترکیبی» یکی از جامع‌ترین و ارزشمندترین منابع درباره روش‌شناسی پژوهش است. کرسول در فصل دهم این کتاب به توضیح انواع روش‌های مطرح در رویکرد ترکیبی، یعنی طرح همگرای موازی، طرح متوالی اکتشافی، طرح متوالی توضیحی، و طرح تحولی پرداخته است.

انواع طرح‌ها و روش‌های رویکرد ترکیبی (کتاب)

Morse, Janice M., and Linda Niehaus. Mixed method design: Principles and procedures. Vol. 4. Left Coast Pr, 2009. Google Books

دو صاحب‌نظر در حوزه روش‌شناسی پژوهش، مورس و نیهاوس، یک راهنمای جامع در زمینه اصول و رویه پژوهش‌های ترکیبی نگاشته‌اند. در این اثر انواع طرح‌ها و روش‌های رویکرد ترکیبی به همراه نقاط قوت و ضعف آنها تشریح شده است. همچنین، تهدیدهایی که ممکن است در مورد روایی و اعتبار هرکدام از این روش‌ها مطرح شود، در این کتاب اشاره شده است.

توضیح مفصل رویکرد ترکیبی و روش‌های آن (کتاب)

Tashakkori, Abbas, and Charles Teddlie, eds. Sage handbook of mixed methods in social & behavioral research. Sage, 2010. Google Books

بدون شک، عباس تشکری و چارلز تدلی از تأثیرگذارترین افراد بر رویکرد ترکیبی و پیشرفت روش‌های پژوهش ترکیبی در سطح بین‌المللی هستند. حاصل پژوهش‌ها و تفکرهای چندین ساله این اساتید در اثری با عنوان «دستنامه سیج درباره روش‌های ترکیبی در پژوهش‌های اجتماعی و رفتاری» که توسط آنها ویراستاری شده خلاصه شده است. این کتاب پاسخگوی بسیاری از پرسش‌های پژوهشگران درباره روش‌های پژوهش ترکیبی است، از این‌که «پژوهش ترکیبی چیست؟» گرفته تا روش‌ها، طرح‌ها، و مدل‌های گوناگون مطرح در این رویکرد.

انواع روش‌های مطرح در رویکرد ترکیبی، یعنی طرح همگرای موازی، طرح متوالی اکتشافی، طرح متوالی توضیحی، و طرح تحولی (کتاب)

Creswell, John W. Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches. Sage publications, 2014. Google Books

جان کرسول، استاد دانشگاه نبراسکا در ایالات متحده، از اساتید مسلم حوزه روش‌شناسی ـ به‌ویژه در علوم اجتماعی ـ است. کتاب او با عنوان «طراحی پژوهش: رویکردهای کمی، کیفی، و ترکیبی» یکی از جامع‌ترین و ارزشمندترین منابع درباره روش‌شناسی پژوهش است. کرسول در فصل دهم این کتاب به توضیح انواع روش‌های مطرح در رویکرد ترکیبی، یعنی طرح همگرای موازی، طرح متوالی اکتشافی، طرح متوالی توضیحی، و طرح تحولی پرداخته است.

بررسی متون و پیشینه پژوهش (کتاب)

The literature review in research, from Sage online Publications

در این بخش از کتاب آموزه‌های مفیدی درباره ملزومات دانشی و مهارتی موردنیاز – با تمرکز ویژه بر علوم اجتماعی - برای جستجو، گردآوری و تحلیل متون و پیشینه پژوهش ارائه شده است.

بررسی متون و پیشینه پژوهش (کتاب)

The literature review in research, from Sage online Publications

در این بخش از کتاب آموزه‌های مفیدی درباره ملزومات دانشی و مهارتی موردنیاز – با تمرکز ویژه بر علوم اجتماعی - برای جستجو، گردآوری و تحلیل متون و پیشینه پژوهش ارائه شده است.

استفاده از نقشه‌های مفهومی برای ساخت نظریه (کتاب)

Conceptual Framework: What do you think is going on? From Sage online publications. Retrieved in 25 Dec 2015

در ص 54 این کتاب (پی‌دی‌اف) آموزه‌های مفیدی درباره چگونگی استفاده از نقشه مفهومی برای ساخت اجزای نظریه در پژوهش‌های کیفی ارائه شده است.

اجرای پژوهش

دربارۀ پرسشنامه و اجزای آن (کتاب)

بازرگان، عباس، و سرمد، زهره. روش هاي تحقيق در علوم رفتاري.  تهران: موسسه نشر آگه، 1376

این کتاب منبعی به زبان فارسی برای آگاهی بیشتر دربارۀ پرسشنامه و اجرای آن است. تعریف پرسشنامه، اصول تنظیم پرسشنامه، توزیع یک پرسشنامه، انواع پرسش‌های طرح شده در پرسشنامه، و نکات مهم در طراحی یک پرسشنامۀ مناسب از موضوعات مورد بحث در این کتاب است.

توضیح طراحی پرسش و پرسشنامه (کتاب)

Marsden, Peter V., and James D. Wright. Handbook of survey research. Emerald Group Publishing, 2010

فصل نهم از این منبع به توضیح طراحی پرسش و پرسشنامه اختصاص دارد. از مباحث مهمی که در این کتاب مورد بررسی و کنکاش قرار گرفته‌اند، می‌توان به انواع پرسش‌ها در طراحی یک پرسشنامه، مسائلی که ممکن است در پیمایش با استفاده از پرسشنامه منجر به سوءگیری در پژوهش شوند، ترتیب پرسش‌های پرسشنامه، و آزمایش و ارزیابی پرسشنامه اشاره کرد. اگرچه بخش‌های دیگر کتاب نیز به تشریح مسائل مرتبط با پیمایش، مانند نحوۀ توزیع پرسشنامه، پرداخته است و مطالب مفیدی در اختیار پژوهشگر قرار می‌دهد.

اجرا و مدیریت پرسشنامه در پژوهش (کتاب)

Rose, Susan, Spinks, Nigel, and Canhoto, Ana Isabel. Management Research: Applying the Principles. New York: Routledge, 2014 - Google Books

همان طور که از عنوان این کتاب برمی‌آید، مدیریت یک پژوهش، از تعریف یک مسئلۀ پژوهشی گرفته تا گزارش نتایج یک پژوهش، در این منبع بررسی شده است. فصل 10 این کتاب شامل یک بررسی جامع در مورد پرسشنامه، شیوه طراحی پرسش‌ها در پرسشنامه، توزیع پرسشنامه، و مدیریت مسائل گوناگون مرتبط با یک پیمایش می‌شود. از آنجایی که این منبع در سال‌های اخیر منتشر شده، بنابراین می‌توان مسائل جدید مرتبط با پرسشنامه و پیمایش (مانند، پرسشنامه‌های اینترنتی یا برخط) در آن یافت.

طراحی و ارزیابی پرسشنامه (کتاب)

Bickman, Leonard, and Debra J. Rog. Handbook of applied social research methods. Sage, 2009

بخش سوم این کتاب اطلاعات جامعی راجع به ابزارهای پژوهش بدست می‌دهد. طراحی و ارزیابی پرسش‌های پیمایش، اجرای یک پیمایش از طریق پست، و پیمایش تلفنی مهمترین مباحثی هستند که در این بخش مورد بررسی قرار گرفته‌اند. از آنجا که این منبع یک راهنمای عملی قلمداد می‌شود، بنابراین برای پژوهشگرانی که در حال پژوهش در مورد مسئله‌ای خواص هستند مفید است.

طراحی پرسش در پرسشنامه (کتاب)

Converse, Jean M., and Presser, Stanley. Survey Questions: Handcrafting the Standardized Questionnaire. Sage Publications, 1986

راهنمایی جامع در زمینۀ طراحی پرسش‌ها در یک پژوهش پیمایشی را می‌توان در این منبع یافت. نویسندگان تجارب خود در این کتاب را با مرور پیشینه‌های مرتبط در هم آمیخته و منبع مناسبی برای پژوهشگرانی که پژوهش‌های پیمایشی انجام می‌دهند تدوین کرده‌اند. نقاط قوت و ضعف در طراحی پرسش‌های پرسشنامه نیز در این منبع مورد بررسی قرار گرفته است.

جوانب گوناگون پرسشنامه (کتاب)

Fowler, Floyd J. Improving survey questions: Design and evaluation. Sage Publication, 1995

این کتاب در مورد پرسشنامه به عنوان یکی از ابزارهای پژوهش است. پرسش خوب چه پرسشی است، روایی و پایایی پیمایش چگونه سنجیده می‌شود، انواع شکل‌های پرسیدن سؤال، اندازه‌گیری مسائل ذهنی، چگونگی گردآوری پاسخ‌ها در یک پیمایش، و مسائلی از این دست در این کتاب مورد بحث قرار گرفته‌اند.

طراحی و اجرای پرسشنامه (راهنما)

Market Research Society. Questionnaire Design Guidelines. Market Research Society, 2014. Available from https://www.mrs.org.uk/pdf/2014-09-01%20Questionnaire%20Design%20Guidelines.pdf

رهنمودهایی برای طراحی و اجرای پرسشنامه توسط انجمن پژوهش‌های بازار (Market Research Society) تهیه و در این منبع تدوین شده است. ساختار پرسشنامه، طراحی این ابزار، اجرای طرح پایلوت، سروکار داشتن با نتایج، و مسائلی از این دست در این رهنمود مورد بحث قرار گرفته است.

استفاده از پرسشنامه و مصاحبه در پژوهش (کتاب)

Oppenheim, Abraham Naftali. Questionnaire design, interviewing and attitude measurement. Bloomsbury Publishing, 2000

این کتاب یکی از منابع مفید برای آگاهی از ابزارهای گوناگون پژوهش، شامل پرسشنامه و مصاحبه می‌شود.

نحوه استفاده از پرسشنامه در پژوهش (کتاب)

Cohen, Louis, Manion, Lawrence, and Morrison, Keith. Research Methods in Education. New York: Routledge, 2011

تقریباَ تمام مطالبی که یک پژوهشگر در مورد پرسشنامه، به عنوان یک ابزار پژوهش، بداند در این منبع مورد بحث قرار گرفته است. فصل 15 این کتاب به توضیح مسائلی چون انواع پرسش‌ها در پرسشنامه، مسائل اخلاقی مرتبط، چگونگی پرسیدن پرسش‌های حساس، سازماندهی پرسشنامه، پرسشنامه‌های ساختاریافته و ساختارنیافته، ترتیب پرسیدن پرسش‌ها، اجرای یک طرح پایلوت، مدیریت پرسشنامه، روش‌های متفاوت توزیع پرسشنامه، و نکات ضروری که یک پژوهشگر باید راجع به پرسشنامه بداند، پرداخته است.

طراحی ابزار مناسب برای گردآوری دادۀ پژوهش (کتاب)

Royse, David. Research methods in social work. Cengage Learning, 2007 - Google Books

دیوید رویس در این کتاب به توضیح روش‌های پژوهش در علوم اجتماعی پرداخته است. در فصل هفتم کتاب، بحث خود را بر روی طراحی ابزار مناسب برای گردآوری دادۀ پژوهش متمرکز کرده است. تدوین مقیاس‌ها، طراحی پرسشنامه‌ها، و چگونگی طراحی فرایند یک مصاحبۀ پژوهشی از مهمترین موضوع‌های تحت پوشش این فصل هستند. این کتاب، در واقع، یک کتاب درسی است که در پایان همۀ فصل‌ها تمرین‌هایی برای یادگیری بیشتر دانشجویان در نظر گرفته است.

شناسایی ابزارهای گردآوری داده (کتاب)

Gustafson, Kent L., and Jane Bandy Smith. Research for school library media specialists. Greenwood Publishing Group, 1994 - Google Books

در این کتاب نویسندگان به توضیح روش پژوهش برای متخصصان حوزۀ اطلاعات و دانش‌شناسی پرداخته‌اند. در فصل ششم این کتاب توضیح‌های ساده و جامعی راجع به شناسایی ابزارهای گردآوری داده ارائه شده است. روش طراحی پرسشنامه، روش تهیۀ پروتکل مصاحبه، روش آموزش مشاهده‌کنندگان، روش توسعۀ یک آزمایش، و موضوع‌هایی این چنین، از مهمترین محورهای مطرح در این فصل هستند، که درک مناسبی از روش طراحی ابزار به دست می‌دهند.

تشریح فرایند بومی‌سازی یک ابزار از زبان مبدأ به زبان مقصد (کتاب)

Harkness, Janet A., Michael Braun, Brad Edwards, Timothy P. Johnson, Lars E. Lyberg, Peter Ph Mohler, Beth-Ellen Pennell, and Tom W. Smith, eds. Survey methods in multicultural, multinational, and multiregional contexts. Vol. 552. John Wiley & Sons, 2010 - Google Books

فصل نهم این کتاب به تشریح فرایند بومی‌سازی یک ابزار از زبان مبدأ به زبان مقصد می‌پردازد. این منبع یک کتاب درسی مناسب برای توضیح موضوع‌های مربوط به اجرای پیمایش در کلاس‌های روش‌شناسی پژوهش است. حوزه‌هایی مانند مدیریت و کسب و کار، علوم بهداشت و پزشکی، علوم اجتماعی، و علوم تربیتی و رفتاری می‌توانند از این کتاب بهره بگیرند.

توضیح فرایند ترجمۀ یک پرسشنامه (کتاب)

Presser, Stanley, Mick P. Couper, Judith T. Lessler, Elizabeth Martin, Jean Martin, Jennifer M. Rothgeb, and Eleanor Singer. Methods for testing and evaluating survey questions. John Wiley & Sons, Inc., 2004

در فصل 22 این کتاب، نویسندگان به توضیح فرایند ترجمۀ یک پرسشنامه در روش‌های پیمایشی پرداخته‌اند. چالش‌های فرهنگی ترجمۀ یک پرسشنامه در این بخش تذکر داده شده، و سپس راه‌هایی برای غلبه بر این چالش‌ها و مسائل پیشنهاد شده که برای بومی‌سازی ابزار مهم هستند.

روایی و پایایی ابزارهای گردآوری داده کمی و کیفی (کتاب)

Sapsford, Roger, and Victor Jupp, eds. Data collection and analysis. Sage, 2006 - Google Books

در این منبع نویسندگان به توضیح انواع ابزارهای گردآوری داده در یک پژوهش پرداخته‌اند. پرسشنامه، مصاحبه، مشاهده، و اسناد و مدارک به عنوان چهار ابزار اصلی گردآوری داده در این کتاب معرفی شده‌اند. در انتهای هر بخش، نویسندگان اطلاعات کاربردی راجع به روایی و پایایی ابزارها ذکر کرده، که خواننده را با ابعاد این سنجه‌ها آشنا می‌کنند.

توضیح طراحی یک پیمایش (کتاب)

Blair, Johnny, Ronald F. Czaja, and Edward A. Blair. Designing surveys: A guide to decisions and procedures. Sage Publications, 2013

در این کتاب، نویسندگان به توضیح طراحی یک پیمایش پرداخته‌اند. این منبع، در واقع، یک راهنمای جامع برای طراحی، اجرا، و تجزیه و تحلیل یک پژوهش پیمایشی است. در فصل هشت، نه، و 10 این کتاب سه گام اصلی در طراحی یک پرسشنامه، به عنوان ابزار گردآوری داده در پژوهش‌های پیمایشی، تشریح شده است. این سه گام اصلی، طرح پرسش، ساختار پرسشنامه، و ارزیابی این ابزار را شامل می‌شود.

چگونگی انجام یک پیمایش آنلاین (کتاب)

Sue, Valerie M., and Lois A. Ritter. Conducting online surveys. Sage, 2012

چگونگی انجام یک پیمایش آنلاین (برخط) در این کتاب تشریح شده است. در فصل پنجم این کتاب، نویسندگان مراحل و گام‌های اساسی برای طراحی یک ابزار پیمایشی، مانند پرسشنامه، را توضیح می‌دهند. در این کتاب مسئلۀ روایی و پایایی پرسش‌ها در طراحی ابزار گردآوری داده نیز مورد توجه قرار گرفته، و شیوه‌هایی برای حصول اطمینان از این دو سنجه پیشنها شده است.

مسئلۀ روایی و پایایی در پژوهش‌های پیمایشی (کتاب)

Litwin, Mark S. How to measure survey reliability and validity. Vol. 7. Sage Publications, 1995 - Google Books

مارک لیتوین در اثر زیر مسئلۀ روایی و پایایی در پژوهش‌های پیمایشی را به تفصیل مورد بحث قرار داده است. این کتاب به ویژه برای پژوهشگرانی که برای پاسخگویی به پرسش‌های پژوهش نیاز به اجرای پیمایش دارند، کاربردی است. مطالب کتاب بیشتر در حوزۀ علوم تربیتی است. انواع و روش‌های سنجش روایی و پایایی در پژوهش‌های کمی در این کتاب توضیح داده شده است.

روایی و پایایی در پژوهش (کتاب)

Carmines, Edward G., and Richard A. Zeller. Reliability and validity assessment. Vol. 17. Sage publications, 1979

در این کتاب، به صورت خاص به مسئلۀ روایی و پایایی در پژوهش پرداخته شده است. انواع روایی در پژوهش، انواع پایایی در پژوهش، روش‌های سنجش سطح روایی و پایایی، و ابزارهای گوناگونی که در این باره می‌توانند به پژوهشگران کمک کنند از جملۀ مباحثی هستند که بخش‌های گوناگون کتاب را تشکیل می‌دهند. در بخش‌های کتاب مثال‌هایی مورد بحث قرار گرفته که درک مسائل گوناگون را برای پژوهشگران تازه‌کار آسان می‌کند.

اجرای مصاحبۀ عمیق (کتاب)

Morris, Alan. A Practical Introduction to In-depth Interviewing. SAGE, 2015

آلن موریس در این کتاب توانسته است دانش و تجربۀ خود در زمینۀ اجرای مصاحبۀ عمیق را به زبانی ساده به رشتۀ نگارش درآورد. یکی از مهمترین نقاط قوت این کتاب، پرداختن به موضوعی است که در کتاب‌های دیگر مرتبط با مصاحبه کمتر به چشم می‌خورد؛ و آن انتخاب، یافتن، و دستیابی به مشارکت‌کنندگان در پژوهش است. از موضوعات مهم دیگر مطرح در این اثر می‌توان به مسائل اخلاقی مصاحبه، برنامه‌ریزی مصاحبه، اجرای مصاحبه، دست و پنجه نرم کردن با چالش‌ها و مشکلات مصاحبه، و پیاده‌سازی مصاحبه و تجزیه و تحلیل داده اشاره کرد.

راهنمای گام به گام انجام مصاحبه (کتاب)

Dunne, Susan. Interviewing Techniques for Writers and Researchers (Books for Writers). London: A & C Black Publishers Ltd, 1995

یک راهنمای گام به گام برای انجام مصاحبه در این منبع معرفی شده است. آنچه یک پژوهشگر، یک خبرنگار، یا یک نویسنده باید در مورد انجام مصاحبه بداند در این کتاب مورد بحث قرار گرفته است. کتاب با معرفی مصاحبه شروع می‌شود و با جمع‌بندی مصاحبه به پایان می‌رسد. نویسنده تمامی تکنیک‌هایی که در جلسۀ مصاحبه رعایت کرد، نحوۀ تعامل با مصاحبه‌شونده، و راهکارهایی برای استخراج بهترین پاسخ‌ها از جلسۀ مصاحبه را مورد بررسی قرار داده است.

راهنمای علمی مصاحبه (کتاب)

Witzel, Andreas, and Herwig Reiter. The Problem-Centred Interview: Principles and practices. London: Sage Publication, 2012

این کتاب یک راهنمای عملی برای پژوهشگرانی است که قصد دارند تا در پژوهش خود از مصاحبه استفاده کنند. این کتاب متشکل از هشت بخش است که از تعریف مصاحبه تا تجزیه و تحلیل دادۀ حاصل از آن را در بر می‌گیرد. برنامه‌ریزی برای اجرای یک مصاحبه، طراحی مصاحبه، اجرای مصاحبه، پردازش مصاحبه، و اشتباه‌های رایج در انجام مصاحبه در این کتاب مورد بحث و بررسی قرار گرفته‌اند. همچنین، فصلی از این کتاب به مثال‌هایی در زمینۀ انجام مصاحبه اختصاص داده شده که درک مباحث را برای خواننده آسان‌تر می‌کند.

انجام مصاحبه (کتاب)

Marshall, Catherine, and Gretchen B. Rossman. Designing qualitative research. Sage publications, 2015

در این منبع اطلاعات جامعی راجع به انجام مصاحبه، به عنوان یکی از ابزارهای گردآوری داده در روش‌های پژوهش کیفی عنوان شده است. روش‌های اصلی گردآوری داده در پژوهش‌های کیفی در فصل ششم این کتاب تشریح شده‌اند. در این فصل، به مصاحبۀ عمیق به عنوان یکی از این ابزارهای اصلی پرداخته شده است.

انجام یک مصاحبۀ موفق (کتاب)

Arksey, Hilary, and Peter T. Knight. Interviewing for social scientists: An introductory resource with examples. Sage, 1999 - Google Books

در فصل هفتم این کتاب مسائل مهمی راجع به انجام یک مصاحبۀ موفق تشریح شده است. این کتاب به ویژه از آن جهت مفید است که مثال‌هایی کاربردی در مورد مسائل گوناگون آورده است. چرایی استفاده از مصاحبه به عنوان یکی از ابزارهای پژوهش، طراحی یک مطالعۀ مصاحبه-محور، امکان‌سنجی و انعطاف‌پذیری در انجام مصاحبه، مسائل اخلاقی مصاحبه، پیاده‌سازی مصاحبه، تجزیه و تحلیل داده، و گزارش نتایج از دیگر مباحث مهمی هستند که در این کتاب به تفصیل دربارۀ آنها صحبت شده است.

طراحی و اجرای مصاحبه (کتاب)

Brinkmann, Svend, and Steinar Kvale. Interviews: Learning the craft of qualitative research interviewing. Sage, 2015

در این کتاب، نویسندگان سال‌ها تجربۀ خود در زمینۀ مصاحبه، به عنوان یک ابزار پژوهش، را به رشتۀ نگارش درآورده‌اند. در بخش اول این کتاب ویژگی‌های مصاحبه به تفصیل بیان شده است، از مسائل اخلاقی گرفته تا ویژگی‌های مصاحبه‌شونده و مصاحبه‌کننده. در بخش دوم کتاب، اجرای یک مصاحبۀ علمی در هفت مرحله خلاصه شده که یک راهنمای کامل و عملی برای پژوهشگرانی است که می‌خواهند از مصاحبه برای گردآوری دادۀ پژوهش خود استفاده کنند.

اشکال گوناگون مصاحبه (کتاب)

Gubrium, Jaber F., and James A. Holstein. Handbook of interview research: Context and method. Thousand Oaks, CA: Sage, 2002

این کتاب یک دستنامۀ به نسبت جامع دربارۀ مصاحبه است. این کتاب به ویژه برای پژوهشگرانی مناسب است که در مورد فرایند اجرای مصاحبه پرسش‌هایی در ذهن دارند. اشکال گوناگون مصاحبه، ادارۀ مصاحبه، توجه به مصاحبه‌شونده، مسائل فنی مصاحبه، مسائل اخلاقی مصاحبه، و راهبردهای تجزیه و تحلیل دادۀ حاصل از مصاحبه از مهمترین مسائلی هستند که در این کتاب پوشش داده شده‌اند.

آشنایی با جوانب گوناگون مصاحبۀ عمیق (کتاب)

Rubin, Herbert J., and Irene S. Rubin. Qualitative interviewing: The art of hearing data. Sage, 2012

این کتاب منبعی در زمینۀ آشنایی با جوانب گوناگون مصاحبۀ عمیق (یا مصاحبۀ کیفی) است. پژوهشگرانی که می‌خواهند دربارۀ روند انجام یک مصاحبه، از شروع تا پایان، اطلاعاتی کسب کنند، این منبع را باید مطالعه کنند. مهارت‌هایی که یک پژوهشگر باید برای مصاحبه داشته باشد، طراحی پرسش‌های اصلی یک مصاحبه، شیوۀ هدایت مصاحبه، شیوه تعامل با مصاحبه‌شوند، متغیرهایی که ممکن است بر مصاحبه تأثیرگذار باشند، تجزیه و تحلیل داده، گزارش نتایج، و مسائلی از این قبیل سرفصل‌های اصلی این کتاب را تشکیل می‌دهند.

توضیح مفصل مصاحبه به عنوان ابزار گردآوری داده (کتاب)

Cohen, Louis, Manion, Lawrence, and Keith Morrison. Research Methods in Education. New York: Routledge, 2011

فصل 15 این کتاب توضیح‌های مفصلی راجع به مصاحبه را در بر گرفته است. تعریف مفهوم مصاحبه و تصوری که دربارۀ آن وجود دارد، هدف اجرای مصاحبه، انواع مصاحبه، طراحی روند مصاحبه، رهبری جلسۀ مصاحبه، شیوه‌های ضبط و ثبت دادۀ پژوهش در جلسۀ مصاحبه، پیاده‌سازی صحبت‌ها در جلسۀ مصاحبه، تجزیه و تحلیل دادۀ حاصل از مصاحبه، شیوه‌های اعتباریابی این ابزار، و در نهایت شیوۀ گزارش کردن نتایج پژوهش جزء مهمترین مسائلی هستند که نویسندگان کتاب به تفصیل به توضیح آنها در این کتاب پرداخته‌اند.

دلایل استفاده از مصاحبۀ عمیق (کتاب)

Rose, Susan, Spinks, Nigel, and Canhoto, Ana Isabel. Management Research: Applying the Principles. New York: Routledge, 2014 - Google Books

این کتاب به تشریح مدیریت یک پژوهش، از تعریف یک مسئلۀ پژوهشی گرفته تا گزارش نتایج یک پژوهش، پرداخته است. فصل 11 این کتاب به توضیح مصاحبۀ عمیق، به عنوان یکی از ابزارهای گردآوری داده، اختصاص یافته است. دلایل استفاده از مصاحبۀ عمیق، چگونگی طراحی پرسش‌های مناسب برای پیش بردن یک جلسۀ مصاحبه، روش اجرای مصاحبه، شیوۀ بحث و ثبت اطلاعات در جلسۀ مصاحبه، و انجام مصاحبه از طریق تلفن یا به صورت برخط از مهمترین مسائلی هستند که در این فصل پوشش داده شده‌اند

جوانب گوناگون مشاهده در گردآوری داده (کتاب)

O'Loughlin, Maureen, and Steve O'Loughlin. Effective Observation in Social Work Practice. Sage Publications, 2002

این کتاب یک دستنامۀ جامع راجع به مشاهده برای پژوهشگران حوزۀ علوم اجتماعی است. در این کتاب نویسندگان پس از ذکر مقدماتی راجع به مشاهده و بنیان‌های نظری آن، به تکنیک‌های کاربردی برای مشاهده، رویکردهای موجود نسبت به عمل مشاهده، و استفاده از مشاهده به عنوان یک ابزار گردآوری داده در بافت‌های خاص پرداخته‌اند. در این کتاب پژوهشگر مشاهده کننده به عنوان یک عامل مهم و اصلی در پیشبرد درست فرایند گردآوری داده از طریق مشاهده قلمداد شده است.

مشاهده نظام‌مند (کتاب)

Rodriguez, Noelie Maria, and Alan L. Ryave. Systematic Self-Observation: A Method for Researching the Hidden and Elusive Features of Everyday Social Life. Sage Publications, 2002

در این کتاب مشاهدۀ نظام‌مند به عنوان یکی از مهمترین روش‌های گردآوری داده در پژوهش‌های کیفی معرفی شده است. در فصل اول این کتاب توضیح‌هایی مقدماتی راجع به مشاهده داده شده، اینکه مشاهده چیست؟ دارای چه بنیان‌های نظری است؟ و مشاهدۀ نظام‌مند با دیگر انواع مشاهده چه تفاوتی دارد؟ در فصل دوم این کتاب فرایند اجرای مشاهده عنوان شده است. بنابراین، این فصل راهنمای کاملی برای پژوهشگرانی است که قصد مشاهدۀ محیط یا پدیده‌ای را دارند؛ اطلاعاتی دربارۀ انتخاب موضوع در یک بافت گرفته تا مسائل اخلاقی مشاهده را پوشش داده است.

مشاهده مشارکتی (کتاب)

Peters, Karen H., and Judith K. March. Collaborative Observation: Putting Classroom Instruction at the Center of School Reform. Sage Publications, 1999

اینکه یک پژوهشگر حوزۀ علوم تربیتی و آموزش و پرورش چگونه باید از مشاهده به عنوان یک ابزار گردآوری داده استفاده کند، در این منبع اشاره شده است. تمرکز این کتاب بر مشاهدۀ مشارکتی در بافت‌های آموزشی، مانند مدرسه، است. همچنین، نحوۀ گردآوری داده در این بافت‌ها از طریق مشاهده، تجزیه و تحلیل داده، و مسائلی از این قبیل محتوای کتاب را تشکیل داده‌اند.

مهارت‌ها و تکنیک‌های مورد نیاز در مشاهده (کتاب)

Smart, Barry, Kay Peggs, and Joseph Burridge. Observation Methods. Sage Publications, 2013

در این کتاب مهمترین مهارت‌ها و تکنیک‌هایی که پژوهشگر باید به عنوان مشاهده کننده داشته باشد، تشریح شده است. مهارت‌های شنیدن، مهارت‌های دیدن، و مهارت‌های سخن گفتن در بافتی که تحت مشاهدۀ پژوهشگر است از مسائلی است که این کتاب را از کتاب‌های دیگر متمایز می‌کند. همچنین، در این کتاب به مشاهدۀ عملی در بافت‌های گوناگون، از قبیل بافت‌های اجتماعی و آموزشی، پرداخته شده است.

نحوه بکارگیری مشاهده در پژوهش‌های علمی (کتاب)

Newby, Peter. Research methods for education. Pearson Education, 2010

این منبع به توضیح روش‌های پژوهش در بافت‌های آموزشی پرداخته است. فصل نهم این کتاب اطلاعات جامعی به انواع ابزارهای پژوهش، از قبیل مشاهده، پرداخته است. در قسمت دوم این فصل، نویسنده توضیحات مختصر و مفیدی راجع به مشاهده داده که برای آشنایی اجمالی با این روش گردآوری داده کاربردی است. انواع مشاهده، تاریخچۀ مشاهده به عنوان ابزار پژوهش، مشاهده در عمل، و تکنیک‌های مشاهده از موضوعات تحت پوشش این کتاب است.

توضیح مشاهده (کتاب)

Rose, Susan, Spinks, Nigel, and Canhoto, Ana Isabel. Management Research: Applying the Principles. New York: Routledge, 2014 - Google Books

این کتاب به تشریح مدیریت یک پژوهش، از تعریف یک مسئلۀ پژوهشی گرفته تا گزارش نتایج یک پژوهش، پرداخته است. فصل 12 این کتاب شامل به توضیح مشاهده، به عنوان یکی دیگر از ابزارهای گردآوری داده، اختصاص یافته است. در این فصل مسائل مهمی چون مشاهدۀ ساختاریافته و ساختارنیافته، اصول انجام مشاهده‌های برخط، و مسائل مهمی که باید حین مشاهده باید مد نظر پژوهشگر باشند، مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.

توضیح مباحث اساسی پیرامون ابزار مشاهده (کتاب)

Cohen, Louis, Manion, Lawrence, and Morrison, Keith. Research Methods in Education. New York: Routledge, 2011

این کتاب یکی از منابع مناسب برای آگاهی از روش‌های گوناگون پژوهش علمی است. بخش چهارم این کتاب به راهبردها و ابزارهای گردآوری داده و اطلاعات پرداخته است. بویژه در فصل 18 این کتاب نویسندگان به توضیح مباحث اساسی پیرامون ابزار مشاهده پرداخته‌اند. تعریف و توضیح مشاهده به عنوان یکی از ابزارهای گردآوری داده، انواع روش‌های مشاهده، نمونه‌گیری وقایع در مشاهده، چگونگی ثبت داده در فرایند مشاهده، و مسائل اخلاقی مرتبط با مشاهده از جملۀ موضوعات تحت پوشش این فصل هستند.

آشنایی با طراحی و اجرای گروه کانونی (کتاب)

Krueger, Richard A., and Mary Anne Casey. Focus groups: A practical guide for applied research. Sage, 2015

در این منبع نویسندگان تجربۀ چندین سالۀ خود در زمینۀ گروه کانونی را به رشتۀ نگارش درآورده‌اند. این منبع یکی از کامل‌ترین و جامع‌ترین منابع موجود در زمینۀ گروه کانونی است. شاید بتوان گفت که تمامی مسائل مرتبط با گروه کانونی در این کتاب پوشش داده شده است؛ از تعریف گروه کانونی گرفته تا طراحی پرسش‌ها، انتخاب مشارکت‌کنندگان در گروه کانونی، هدایت یک گروه کانونی، و تحلیل دادۀ حاصل از گروه کانونی.

کاربرد گروه کانونی در عمل (کتاب)

Stewart, David W., and Prem N. Shamdasani. Focus groups: Theory and practice. Vol. 20. Sage Publications, 2015

این منبع یکی از کتاب‌های کاربردی در زمینۀ گروه کانونی است که نظریه و کاربرد در گروه کانونی را تشریح کرده است. این کتاب به زبانی ساده نوشته شده که مطالعۀ آن بسیار آسان است. کتاب دارای محتوایی نظام‌مند راجع به طراحی، اجرا، و تفسیر گروه کانونی در بافت علوم اجتماعی است. در این کتاب تمامی جوانب گروه کانونی با دقت و گام به گام مورد توجه قرار گرفته است. این کتاب از 10 فصل و 224 صفحه تشکیل شده است.

توضیح جوانب گوناگون گروه کانونی (کتاب)

Office for Coastal Management. Introduction to Conducting Focus Groups. Office for Coastal Management: National Oceanic and Atmospheric Administration, 2009

این منبع شامل مطالب مفیدی راجع به گروه کانونی می‌شود. مقدمه‌ای بر گروه کانونی و تعریف آن، چرایی استفاده از ابزار گروه کانونی، نقاط ضعف گروه کانونی، آماده کردن یک گروه کانونی، طراحی پرسش‌های مناسب برای طرح در گروه، و تحلیل دادۀ حاصل از جلسۀ گروه کانونی از جمله موضوعات مطرح در این منبع هستند.

راهنمای گروه کانونی (دستنامه)

Edmunds, Holly. The focus group research handbook. McGraw-Hill, 2000

دستنامۀ زیر یک راهنمای جامع در زمینۀ گروه کانونی و اجرای آن است. نویسنده در این کتاب گام‌های طراحی و اجرای یک گروه کانونی را توضیح داده و با استفاده از مثال‌های از حوزه‌های گوناگون، بویژه کسب و کار و مدیریت، فهم این گام‌ها را آسان‌تر کرده است. تجزیه و تحلیل نتایج حاصل از جلسۀ گروه کانونی از دیگر مطالب تحت پوشش این کتاب است.

توضیح گروه کانونی (کتاب)

Mary, Debus. A handbook for excellence in focus group research. New York: Academy for Educational Development, 1997. Available at http://www.globalhealthcommunication.org/tool_docs/60/handbook_for_excellence_in_focus_group_research_(full_text).pdf

دستنامۀ زیر اطلاعات مفیدی راجع به گروه کانونی به عنوان یک ابزار گردآوری داده پوشش داده است. این کتاب با توضیح روش‌های کیفی و رویکرد کیفی آغاز شده و در فصول بعدی مطالب جامع و کاملی راجع به گروه کانونی را مطرح می‌کند، از نحوۀ طراحی پرسش‌ها در یک گروه کانونی گرفته تا شیوۀ نگارش گزارش پژوهشی پایانی.

بحث‌ها و مسائل مربوط به گروه کانونی (کتاب)

Topor, Robert S. The Complete Guide to Focus Group Marketing Research for Higher Education. CA: Educational Catalyst Publications, 1996

این منبع به بحث‌ها و مسائل مربوط به گروه کانونی پرداخته است. تفاوت میان پژوهش کمی و کیفی، زمان مناسب برای استفاده از گروه کانونی، راهنمای گام به گام طراحی و اجرای یک گروه کانونی، شیوۀ میانجی‌گری در گروه کانونی، گردآوری و تحلیل نتایج از طریق این ابزار پژوهش، و مطالبی از این قبیل در این منبع مورد بحث قرار گرفته‌اند.

تشریح گروه کانونی (کتاب)

Cohen, Louis, Manion, Lawrence, and Morrison, Keith. Research Methods in Education. New York: Routledge, 2011

این کتاب یکی از منابع مناسب برای آگاهی از روش‌های گوناگون پژوهش علمی است. بخش چهارم این کتاب به راهبردها و ابزارهای گردآوری داده و اطلاعات پرداخته است. نویسندگان، آنجایی که به توضیح مصاحبه به عنوان یکی از ابزارهای پژوهش پرداخته‌اند، توضیحات مختصر و جامعی نیز راجع به گروه کانونی ارائه می‌کنند.

جعبۀ ابزار در زمینۀ گروه کانونی (کتاب)

Morgan, David L., and Krueger, Richard A. The Focus Group Kit. Sage publications, 1997

این کتاب به عنوان یک جعبۀ ابزار در زمینۀ گروه کانونی قلمداد می‌شود که مباحث گوناگونی در این زمینه را تحت پوشش قرار داده است. این کتاب مجموعه‌ای شش جلدی است که با زبانی بسیار ساده نوشته شده که برای خوانندگان و پژوهشگران مبتدی بسیار مناسب است. طراحی یک گروه کانونی، طراحی پرسش‌ها در گروه کانونی، میانجی‌گری یک گروه کانونی، تحلیل پاسخ‌ها در گروه کانونی، و مسائلی از این قبیل از موضوعات مطرح در این کتاب است.

توضیح انواع ابزارهای گردآوری داده (کتاب)

Sapsford, Roger, and Victor Jupp, eds. Data collection and analysis. Sage, 2006 - Google Books

در این منبع نویسندگان به توضیح انواع ابزارهای گردآوری داده در یک پژوهش پرداخته‌اند. پرسشنامه، مصاحبه، مشاهده، و اسناد و مدارک به عنوان چهار ابزار اصلی گردآوری داده در این کتاب معرفی شده‌اند. در فصل ششم این کتاب، نویسنده به صورت خاص به بررسی اسناد و مدارک، به عنوان یکی از ابزارهای مهم گردآوری داده در انواع پژوهش‌ها، پرداخته است.

تشریح پروتکل تفکر گویا (کتاب)

Van Someren, Maarten W., Yvonne F. Barnard, and Jacobijn AC Sandberg.The think aloud method: A practical guide to modelling cognitive processes. Vol. 2. London: Academic Press, 1994

در این اثر نظریه‌ها و بنیان‌های پروتکل تفکر گویا به عنوان یک ابزار گردآوری دادۀ پژوهش مطرح شده است. همچنین، در این کتاب نحوۀ رفتار با داده‌ای که با استفاده از این روش گردآوری می‌شوند، و تجزیه و تحلیل آن تشریح شده است. در فصل سوم این کتاب جزئیات دقیق‌تر و مفصل‌تری در مورد پروتکل تفکر گویا، بویژه انتخاب موضوع و انتخاب مسئله آورده شده است.

توضیح تفکر گویا (کتاب)

Ericsson, K. Anders, and Herbert A. Simon. Protocol analysis: Verbal Reports as Data. Cambridge, MA: MIT Press, 1993

این منبع یکی از مهمترین منابع در حوزۀ پروتکل تفکر گویا است. این کتاب، در واقع، یکی از اولین آثاری است که پروتکل تفکر گویا را به عنوان یکی از ابزارهای گردآوری داده معرفی می‌کند. این اثر، به دلیل آنکه کاملاً به صورت عملی نوشته شده، برای پژوهشگرانی که می‌خواهند با ریشه‌های پروتکل تفکر گویا آشنا شوند بسیار مناسب است.

روایی و پایایی در پژوهش کیفی (کتاب)

Kirk, Jerome, and Marc L. Miller. Reliability and validity in qualitative research. Sage, 1986

کرک و میلر، در کتاب «روایی و پایایی در پژوهش کیفی»، در ابتدا به توضیح پژوهش کیفی پرداخته‌اند و سپس به جزئیاتی که به این پژوهش‌ها مرتبط می‌شود. روایی و پایایی در پژوهش‌های کیفی و ابزارهای گردآوری داده یکی از محورهای مهم مورد بحث در این کتاب است. تعریف و توضیح روایی و پایایی، مشکلاتی که در این باره وجود دارد، و روش‌های افزایش سطح روایی و پایایی از مهمترین محورهای مورد بحث در این کتاب است.

روایی و پایایی در پژوهش (کتاب)

Carmines, Edward G., and Richard A. Zeller. Reliability and validity assessment. Vol. 17. Sage publications, 1979

در این کتاب، به صورت خاص به مسئلۀ روایی و پایایی در پژوهش پرداخته شده است. انواع روایی در پژوهش، انواع پایایی در پژوهش، روش‌های سنجش سطح روایی و پایایی، و ابزارهای گوناگونی که در این باره می‌توانند به پژوهشگران کمک کنند از جملۀ مباحثی هستند که بخش‌های گوناگون کتاب را تشکیل می‌دهند. در بخش‌های کتاب مثال‌هایی مورد بحث قرار گرفته که درک مسائل گوناگون را برای پژوهشگران تازه‌کار آسان می‌کند.

توضیح روایی و پایایی ابزار گردآوری داده و نتایج پژوهش (کتاب)

Creswell, John W. Qualitative enquiry and research design: Choosing among five approaches. Sage publications, 2007

در این منبع جان کرسول، یکی از صاحب‌نظران در حوزۀ پژوهش‌های کیفی به توضیح روایی و پایایی ابزار گردآوری داده و نتایج پژوهش می‌پردازند. علاوه بر این، این کتاب یکی از منابع جامع در زمینۀ پژوهش های کیفی است. کرسول، همچنین، به مواردی اشاره می‌کند که باعث بالا رفتن سطح روایی و پایایی دادۀ گردآوری شده و نتایج پژوهش می‌شوند.

گردآوری داده‌های کیفی و کمی و مراحل آن (کتاب)

Creswell, John W. 2012. Educational Research: Planning, Conducting, and Evaluating Quantitative and Qualitative Research. 4th ed. Boston, MA: Pearson Education, Inc

این کتاب رویکردی را برای آموزش روش تحقیق انتخاب کرده است که به دانشجویان کمک می‌کند تا تفاوت‌ها و شباهت‌های پایه را در سه رویکرد کمی، کیفی، و روش ترکیبی بیاموزند. افزون بر این، کتاب تلاش می‌کند تا با پوشش متعادل روش‌های کمی و کیفی، پژوهشگران را در شروع و ادامۀ پژوهش راهنمایی کند. همچنین به آنها این توانایی را می‌دهد تا بتوانند مطالعه‌های انجام شده را نیز ارزیابی کنند. فصل پنجم و هفتم کتاب به گردآوری داده‌های کمی و کیفی اختصاص یافته است. پژوهشگر در این دو فصل به تشریح با مراحل گردآوری هر دو گونه داده آشنا می‌شود.

گردآوری داده در چهار راهبرد پژوهش (کتاب)

de Vaus, David A. 2001. Research Design in Social Research. London: SAGE Publications

این کتاب بیشتر دانشجویان علوم اجتماعی را هدف قرار داده است و هدف را آشنا ساختن آنها با اهمیت طرح پژوهش و جایگاه آن در فرایند پژوهش تعریف کرده است. این کتاب همچنین به دانشجویان کمک می‌کند تا راهبرد مناسب را برای پژوهش خود بیابند و این کار را از طریق یاد دادن اصول و شیوه‌های ارزیابی هر راهبرد انجام می‌دهد. چهار راهبرد آزمایشی، مطالعات طولی، میان بخشی، و مطالعۀ موردی، راهبردهای اصلی این کتاب هستند که در هر کدام به گردآوری داده هم اشاره شده است.

انواع داده و شیوۀ گردآوری آن (کتاب)

Newby, Peter. 2014. Research Methods for Education. 2nd ed. Vol. 94. Abingdon, Oxon: Routledge. doi:10.1016/B978-075067929-9/50038-5

این کتاب دانشجویان را در موضوع روش تحقیق راهنمایی می‌کند. گسترۀ موضوعات این کتاب از مباحث فلسفی تا جنبه‌های عملی روش تحقیق مانند طراحی پرسشنامه و ارائۀ نتایج پژوهش است. یکی از برتری‌های این کتاب فراهم ساختن نمونه‌ها و موردکاوی‌های بین‌المللی است که کار درک روش تحقیق را برای مقاصد آموزشی ساده می‌سازد. فصل چهارم این کتاب به موضوع داده، گونه‌ها، و گردآوری آن می‌پردازد.

شیوه‌های گوناگون گردآوری داده (کتاب)

Saunders, Mark, Philip Lewis, and Adrian Thornhill. 2009. Research Methods for Business Students. Research Methods for Business Students. 5th ed. Harlow, England: Pearson Education

در این کتاب معرفی کاملی از روش پژوهش برای پژوهش‌هایی در زمینۀ مدیریت و کسب و کار صورت گرفته است، که به کمک آن دانشجویان این رشته‌ها می‌توانند نظریه، فلسفه، و تکنیک‌های انجام پژوهش را یاد بگیرند. فصل هشتم تا یازدهم کتاب به شیوه‌های گوناگون گردآوری داده اختصاص یافته است.

گردآوری و تجزیه و تحلیل داده‌های پژوهش (کتاب)

Sapsford, Roger, and Victor Jupp. 2006. Data Collection and Analysis. 2nd ed. London: SAGE Publications. doi:10.4135/9781849208802. http://books.google.com/books?id=BEDTrvUH8NcC&pgis=1

این کتاب گردآوری و تجزیه و تحلیل داده‌های پژوهش را در چهار بخش کلی تشریح می‌کند. بخش نخست کتاب چالش‌های طراحی را مانند اعتباریابی شواهد و نمونه‌گیری پوشش می‌دهد. بخش دوم، شیوه‌های گردآوری داده را معرفی می‌کند. بخش سوم تجزیه و تحلیل آماری داده‌های کمی و تجزیه و تحلیل کیفی متن و رونوشت‌های مصاحبه را پوشش می‌دهد. در پایان، در بخش چهارم چالش‌های اخلاقی، سیاسی، و مفهومی تمام مراحل پژوهش تشریح می‌شوند.

گردآوری داده و مدیریت منابع آن (کتاب)

Thietart, Raymond-Alain. 2001. Doing Management Research: A Comprehensive Guide. London: SAGE Publications

در این کتاب بینش‌های نو و قدرتمندی در رابطه با پژوهش در مدیریت ارائه می‌گردد. در فصل نهم این کتاب که به گردآوری داده و مدیریت منابع داده اختصاص یافته است، تکنیک‌های کمی و کیفی گردآوری دادۀ اصلی معرفی می‌شوند. همچنین در بخش‌های انتهایی به برتری‌ها و محدودیت‌های داده‌های ثانویه هم اشاره می‌شود.

بکارگیری مستندات در گردآوری داده (کتاب)

Finnegan, Ruth. 2006. “Using Documents.” In Data Collection and Analysis, edited by Roger Sapsford and Victor Jupp, 2nd ed., 138–151. London: SAGE Publications

فصل بکارگیری مستندات که فصل ششم کتاب گردآوری و تجزیه و تحلیل داده است، مطالبی را در رابطه با گردآوری داده‌های موجود از مستندات ارائه کرده است. منابع مستند، تفاوت‌های داده‌های اصلی و ثانویه، و بکارگیری مستقیم یا غیر مستقیم این گونه از داده‌ها بخش‌هایی از این فصل هستند.

بکارگیری داده‌های ثانویه در پژوهش (کتاب)

Saunders, Mark, Philip Lewis, and Adrian Thornhill. 2009. Research Methods for Business Students. Research Methods for Business Students. 5th ed. Harlow, England: Pearson Education

فصل هشتم کتاب توضیحاتی را دربارۀ بکارگیری داده‌های ثانویه ارائه کرده است. در این فصل، خواننده با گونه‌های داده‌های ثانویه، چگونگی بکارگیری، مزایا و معایب، مکان‌یابی، و ارزیابی این گونه از داده‌ها آشنا می‌شود.

گردآوری داده‌های ثانویه و برتری‌های آن (کتاب)

Ibert, Jérôme, Philippe Baumard, Carole Donada, and Jean-Marc Xuereb. 2001. “Data Collection and Managing the Data Source.” In Doing Management Research: A Comprehensive Guide, edited by Raymond-Alain Thietart. London: SAGE Publications

بخش سوم فصل نهم کتاب به گردآوری داده‌های ثانویه می‌پردازد. در این بخش، ابتدا برتری‌های بکارگیری این گونه از داده‌ها برشمرده می‌شوند و سپس دو گونۀ داخلی و خارجی از این داده‌ها معرفی می‌شوند.

گردآوری داده در مشاهده (کتاب)

Foster, Peter. 2006. “Observational Research.” In Data Collection and Analysis, edited by Roger Sapsford and Victor Jupp, 2nd ed., 57–92. London: SAGE Publications

فصل سوم کتاب گردآوری و تجزیه و تحلیل داده به پژوهش‌های مشاهده‌ای اختصاص یافته است. در واقع منظور پژوهش‌هایی است که در آن داده با ابزار مشاهده گردآوری می‌شود. از یک سوی در این فصل مشاهده‌های نظام‌مند یا ساخت‌یافته و نقش آنها برای آزمون فرضیه و اکتشاف همبستگی بین متغیرها معرفی می‌شود، از سوی دیگر در این فصل به معرفی مشاهده‌های کیفی یا کمتر ساخت‌یافته برای اکتشاف چارچوب معنایی یک پدیده پرداخته می‌شود.

معرفی دیدگاه داخلی و خارجی در مشاهده (کتاب)

Ibert, Jérôme, Philippe Baumard, Carole Donada, and Jean-Marc Xuereb. 2001. “Data Collection and Managing the Data Source.” In Doing Management Research: A Comprehensive Guide, edited by Raymond-Alain Thietart. London: SAGE Publications

در بخش نخست فصل نهم کتاب روش مشاهده به عنوان یکی از روش‌های مهم گردآوری داده‌های اصلی معرفی می‌شود. در این بخش، مشاهده براساس دیدگاه داخلی و خارجی پژوهشگر به دو گونه تقسیم‌بندی می‌شود. در دیدگاه داخلی، پژوهشگر از رویکرد مشاهدۀ مشارکت‌کننده و در دیدگاه خارجی از رویکرد غیرمشارکت‌کننده بهره می‌برد. در ادامۀ بخش، این دو رویکرد معرفی می‌شوند.

مشاهدۀ مشارکت‌کننده، مشاهدۀ ساخت‌یافته، و رویکردهای آنها (کتاب)

Saunders, Mark, Philip Lewis, and Adrian Thornhill. 2009. Research Methods for Business Students. Research Methods for Business Students. 5th ed. Harlow, England: Pearson Education

فصل نهم این کتاب نقش مشاهده را در گردآوری داده‌های اصلی در رویکرد کمی و کیفی توضیح می‌دهد. همچنین در این فصل مشاهدۀ مشارکت‌کننده، مشاهدۀ ساخت‌یافته، و رویکردهای آنها معرفی می‌شوند. در پایان این فصل هم به روایی و پایایی این دو گونه مشاهده اشاره می‌شود.

چگونگی برنامه‌ریزی، اجرا، و تجزیه و تحلیل پیمایش (کتاب)

de Vaus, David A. 2002. Surveys in Social Research. 5th Ed. London: Routledge

این کتاب جزئیات چگونگی برنامه‌ریزی، اجرا، و تجزیه و تحلیل پیمایش را تشریح می‌کند و یکی از بهترین منابع در این زمینه است. تمرکز کتاب بر روی برقراری ارتباط بین نظریه و پژوهش، منطق و تفسیر آمارها، و ‌تجربه‌های پژوهش اجتماعی است و همچنین به موضوعاتی مانند اخلاق هم می‌پردازد. یکی از نقاط قوت کتاب این است که تجزیه و تحلیل آماری را به سادگی و بدون نیاز به پیش‌زمینه به خواننده می‌آموزد.

استفاده از پرسشنامه و مصاحبه برای پرسش از افراد (کتاب)

Ibert, Jérôme, Philippe Baumard, Carole Donada, and Jean-Marc Xuereb. 2001. “Data Collection and Managing the Data Source.” In Doing Management Research: A Comprehensive Guide, edited by Raymond-Alain Thietart. London: SAGE Publications

در بخش نخست از فصل نهم کتاب، پرسشنامه به عنوان شیوه‌ای از پرسش مستقیم از افراد در تعداد بالا معرفی می‌شود و آن را در ردیف رویکرد کمی بررسی می‌کند. در ادامه نیز گام‌های اصلی آن تشریح می‌شود. در بخش دوم، شیوۀ مصاحبه به عنوان راهکاری در رویکرد کیفی برای کمک به سوژه‌ها در راستای غلبه یا فراموش کردن سازوکارهای دفاعی ذهنی در نهان کردن افکار معرفی شده است. مصاحبه‌های فردی و گروهی از گونه‌هایی است که در ادامۀ بخش توضیحاتی دربارۀ آنها ارائه می‌شود.

دیدگاه‌هایی درباره چگونگی پرسش و پاسخ در پژوهش (کتاب)

Foddy, William. 1993. Constructing Questions for Interviews and Questionnaires. Cambridge: Cambridge University Press

این کتاب تلاش می‌کند تا دیدگاه‌های پیشینیان خود را در مورد طراحی پرسش یکپارچه کند تا بتواند بینش‌ها و اصول تازه‌ای را برای قالب‌دهی رفتار پرسش و پاسخ بیابد. شاید برای معرفی این کتاب بهتر است بیان شود که چه موضوعاتی در کتاب مطرح نمی‌شود. این کتاب به موضوعاتی مانند انتخاب نمونه، پخش پرسشنامه، برگزاری مصاحبه، یا تجزیه و تحلیل داده نمی‌پردازد، بلکه این کتاب تلاش می‌کند درک پژوهشگر را از ماهیت دادۀ شفاهی همراه با اعتبار پرسش بالا برد. این کتاب برای جامعه‌شناسان، مردم‌شناسان، روان‌شناسان، و پژوهشگران بازار و سیاست اجتماعی توصیه شده است.

گردآوری داده با شیوۀ پرسش و مصاحبه (کتاب)

Saunders, Mark, Philip Lewis, and Adrian Thornhill. 2009. Research Methods for Business Students. Research Methods for Business Students. 5th ed. Harlow, England: Pearson Education

فصل دهم و یازدهم این کتاب، گردآوری دادۀ اصلی را از شیوۀ پرسش تشریح می‌کند. فصل دهم، بکارگیری مصاحبه‌های نیمه ساخت یافته، ژرف، و گروهی را مبنای کار قرار می‌دهد. در این فصل ابتدا یک دسته‌بندی از مصاحبه ارائه می‌شود. سپس، چگونگی استفاده از مصاحبه‌های نیمه ساخت‌یافته و ژرف، و محدودیت‌های آن تشریح می‌شوند. چالش‌های کیفیت داده و ارزیابی آن، برگزاری گروه کانونی، و مصاحبه‌های تلفنی و اینترنتی از جمله موارد دیگری هستند که در این فصل پوشش داده می‌شوند. در فصل یازدهم، مزایا و معایب گردآوری داده از شیوۀ پرسشنامه تشریح می‌شوند. سپس در رابطه با چگونگی پیاده‌سازی و به پیش بردن گونه‌های پرسشنامه مطالبی ارائه می‌شود. در پایان هم راهکارهایی برای بالا بردن نرخ بازگشت، روایی، پایایی، و همچنین مهارت انجام این شیوه معرفی می‌شوند.

پرسش در قالب مصاحبه و پرسشنامه (کتاب)

Wilson, Michael, and Roger Sapsford. 2006. “Asking Questions.” In Data Collection and Analysis, edited by Roger Sapsford and Victor Jupp, 2nd ed., 93–123. London: SAGE Publications

فصل چهارم کتاب گردآوری و تجزیه و تحلیل داده به شیوۀ پرسش اختصاص یافته است. این فصل پرسش مستقیم از افراد را جدا از پرسش‌هایی می‌داند که به طور طبیعی در میان فرایندهایی مانند مشاهده پدید می‌آید و همین موضوع را دست‌مایۀ طراحی آن قرار می‌دهد. به طور کلی می‌توان گفت که در این فصل، پرسش در قالب مصاحبه و پرسشنامه مورد کنکاش قرار می‌گیرد.

معرفی گونه‌های مختلف طرح‌های آزمایشی و محیط‌های متفاوت برای برگزاری آنها (کتاب)

de Vaus, David A. 2001. Research Design in Social Research. London: SAGE Publications

بخش دوم این کتاب به طرح‌های آزمایشی اختصاص یافته است. این بخش گونه‌های طرح‌های آزمایشی و محیط‌های متفاوت برگزاری آن را معرفی می‌کند. البته توجه به این نکته ضروری است که در طرح‌های آزمایشی می‌توان از شیوه‌های دیگر گردآوری داده هم استفاده کرد، ولی چگونگی برگزاری آزمایش برای گردآوری داده انگیزۀ اصلی معرفی این کتاب در این بخش بود. در قسمت‌هایی از این بخش همچنین دربارۀ داده، مشارکت‌کنندگان، و چالش‌های اخلاقی صحبت می‌شود.

معرفی شیوۀ آزمایش (کتاب)

Ibert, Jérôme, Philippe Baumard, Carole Donada, and Jean-Marc Xuereb. 2001. “Data Collection and Managing the Data Source.” In Doing Management Research: A Comprehensive Guide, edited by Raymond-Alain Thietart. London: SAGE Publications

در انتهای بخش نخست فصل نهم کتاب، شیوۀ آزمایش به عنوان شیوه‌ای برای بیرون کشیدن نتایج کمی از شرایط کنترل شده معرفی می‌گردد.

معرفی شیوۀ آزمایش (کتاب)

Lee Abbott, Martin, and Jennifer McKinney. 2013. Understanding and Applying Research Design. Understanding and Applying Research Design. Hoboken, New Jersey: John Wiley & Sons, Inc. doi:10.1002/9781118647325

فصل چهاردهم کتاب آزمایش را یکی از شیوه‌های قدرتمند پژوهشی معرفی می‌کند که در عمل نشان می‌دهد افراد چگونه به یک محرک واکنش نشان می‌دهند. تعریف پایه‌ای کتاب همان انجام یک عمل (متغیر مستقل) و بررسی اثرات یا نتایج آن (متغیر وابسته) است.

سرشماری عمومی نفوس و مسکن (گزارش) مرکز آمار ایران. 1391. «نتايج سرشماري عمومي نفوس و مسكن ـ 1390». دسترسی در چهارم آبان‌ماه 1394 در این گزارش، اطلاعات سرشماری کشور موجود است. در این گزارش، مواردی مانند گزیدۀ نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن، جمعیت و خانوارهای کشور، و ... قابل مشاهده است. این داده‌ها و اطلاعات می‌توانند مورد استفادۀ پژوهش‌های دیگر قرار گیرند.

معرفی راهبردهای گوناگون پژوهش کیفی و فرایند انجام آن (کتاب)

ايمان، محمدتقي. 1391. روششناسی تحقیقات کیفی. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

این کتاب یکی از منابع مناسب در رابطه با پژوهش کیفی به زبان فارسی است. در این کتاب راهبردهای گوناگون پژوهش کیفی مانند پدیدارشناسی، مردم‌نگاری، گراندد تئوری، تحلیل گفتمان، و ... معرفی و فرایند‌های انجام آنها تشریح می‌شوند.

معرفی راهبردهای پژوهش کیفی و شیوه‌های تحلیل داده‌های آن (کتاب)

دانائی‏فرد، حسن، سید مهدی الوانی، و عادل آذر. 1390. روش‏شناسی پژوهش کیفی در مدیریت: رویکردی جامع. چاپ چهارم. تهران: انتشارات صفار ـ اشراقی

در این کتاب ابتدا به مبانی فلسفی پژوهش اشاره می‌شود و سپس راهبردهای چهارگانۀ پژوهش کیفی شامل مطالعۀ موردی، نظریۀ گراندد تئوری، مردم‌نگاری، و اقدام‌پژوهی؛ و همین طور روش‌ها و شیوه‌های تحلیل داده‌های کیفی مورد بررسی قرار می‌گیرد.

گراندد تئوری و اصول تحلیل در آن (فصل کتاب)

Charmaz, Kathy. 2008. “Grounded Theory as an Emergent Method.” In Handbook of Emergent Methods, edited by S. N. Hesse-Biber and P. Leavy, 155–172. New York: The Guilford Press

«چارمز» یکی از پژوهشگران معاصر و صاحب‌نظر در زمینۀ روش گراندد تئوری است و آثار زیاد و پر طرفداری را در این رابطه منتشر ساخته است. در این فصل کتاب، وی به سادگی و زیبایی روش گراندد تئوری را بر اساس راهبردهای کدگذاری، نوشتن یادداشت، نمونه‌گیری نظری، و اشباع نظری تعریف می‌کند.

معرفی رویکردهای پژوهش کیفی و شیوه‌های تحلیل داده در آن (کتاب)

Creswell, John W. 2007. Qualitative Inquiry & Research Design: Choosing Among Five Approaches. Second. Thousand Oaks, California: SAGE Publications

این کتاب به این پرسش پاسخ می‌دهد که چگونه گونه‌ها یا رویکردهای پویش کیفی به طرح یا رویه‌های مطالعه شکل می‌دهند؟ و بر این اساس، پنج رویکرد روایتی، پدیدارشناسی، گراندد تئوری، مردم‌نگاری، و مطالعۀ موردی مورد بررسی قرار گرفته است. یکی از بخش‌‌هایی که در هر رویکرد به آن اشاره می‌شود تجزیه و تحلیل داده است.

راهنمای علمی برای گردآوری و تجزیه و تحلیل داده‌های مبتنی بر متن (کتاب)

Miles, Matthew B, Michael A Huberman, and Johnny Saldaña. 2014. Qualitative Data Analysis: A Method Sourcebook. 3rd ed. Thousand Oaks, California: Sage Publications, Inc

در این کتاب اشاره می‌شود که به دلیل گونه‌های مختلف رویکردها و ژانرهای موجود پژوهش کیفی، پژوهشگران و به ویژه تازه‌واردان این عرصه با دشواری‌های زیادی روبرو هستند. پیشنهاد این کتاب، راهنمای عملی برای گردآوری و تجزیه و تحلیل داده‌های مبتنی بر متن است. مطالعۀ این کتاب برای افرادی که تازه به عرصۀ پژوهش کیفی قدم نهاده‌اند توصیه می‌شود.

کدگذاری و نقش آن در تحلیل دادۀ کیفی (کتاب)

Saldaña, Johnny. 2009. The Coding Manual for Qualitative Researchers. London: SAGE Publications

در این کتاب به صورت اختصاصی بر روی کد و کدگذاری و نقش آن در فرایند تحلیل داده‌های کیفی کار می‌شود. رویکرد دو مرحله‌ای دور نخست کدگذاری و دور دوم هم در این کتاب به طور کامل تشریح می‌شود.

تحلیل داده در پژوهش گراندد تئوری (کتاب)

Dimmock, Clive and Lam, Martha. [2014] Grounded Research, chapter 13 of a Sage book. Retrieved in 27 Dec 2015

در این بخش از کتاب سیج اطلاعات مفیدی درباره فرایند تحلیل داده در پژوهش گراندد تئوری ارائه شده است.

کدگذاری نظریه-محور: تحلیل متن در گراندد تئوری (کتاب)

Böhm, Andreas. 2014. Theoretical Coding: Text Analysis in Grounded Theory.  In U. Filck, E. Kardorff & I. Steinke (Eds), A companion to qualitative research (pp. 270-275). London: Sage Publications

در این بخش از کتاب (book chapter) اطلاعات مفیدی درباره چگونگی کدگذاری و تحلیل متن در پژوهش گراندد تئوری ارائه شده است.

ارائه پژوهش

راهنمای نگارش پژوهش کمی در فرمت‌های گوناگون (کتاب)

Woodrow, Linda. 2014. Writing about Quantitative Research in Applied Linguistics. Palgrave Macmillan, Google ebook

در این کتاب تمام‌متن الکترونیکی اطلاعات مفیدی درباره انواع فرمت‌های نشر پژوهش – مانند مقاله، ارائه در کنفرانس‌ها، کتاب و .. - و مخاطب و هدف هر یک از این فرمت‌ها ارائه شده است. در بخش‌های بعد اطلاعات سودمندی درباره شیوه نگارش بخش‌های مختلف گزارش پژوهش ارائه شده است.

راهنمای گام به گام پژوهش و نگارش مقاله از پژوهش (کتاب)

Wang Gabe T. and Park, Keumjae.  2015. Student Research and Report Writing: From Topic Selection to the Complete Paper, John Wiley & Sons, Bahman, Google ebook

در این کتاب الکترونیکی، اطلاعات مفیدی درباره چگونگی طراحی و ارائه پژوهش ارائه شده است.

راهنمای نگارش پژوهش کمی در فرمت‌های گوناگون (کتاب)

Woodrow, Linda. 2014. Writing about Quantitative Research in Applied Linguistics. Palgrave Macmillan, Google ebook

در این کتاب تمام‌متن الکترونیکی اطلاعات مفیدی درباره انواع فرمت‌های نشر پژوهش – مانند مقاله، ارائه در کنفرانس‌ها، کتاب و .. - و مخاطب و هدف هر یک از این فرمت‌ها ارائه شده است. در بخش‌های بعد اطلاعات سودمندی درباره شیوه نگارش بخش‌های مختلف گزارش پژوهش ارائه شده است.

راهنمای گام به گام پژوهش و نگارش مقاله از پژوهش (کتاب)

Wang Gabe T. and Park, Keumjae.  2015. Student Research and Report Writing: From Topic Selection to the Complete Paper, John Wiley & Sons, Bahman, Google ebook

در این کتاب الکترونیکی، اطلاعات مفیدی درباره چگونگی طراحی و ارائه پژوهش ارائه شده است.

راهنمای نگارش پژوهش کمی در فرمت‌های گوناگون (کتاب)

Woodrow, Linda. 2014. Writing about Quantitative Research in Applied Linguistics. Palgrave Macmillan, Google ebook

در این کتاب تمام‌متن الکترونیکی اطلاعات مفیدی درباره انواع فرمت‌های نشر پژوهش – مانند مقاله، ارائه در کنفرانس‌ها، کتاب و .. - و مخاطب و هدف هر یک از این فرمت‌ها ارائه شده است. در بخش‌های بعد اطلاعات سودمندی درباره شیوه نگارش بخش‌های مختلف گزارش پژوهش ارائه شده است.

مبانی، اصول و شیوه طراحی پوستر برای کنفرانس‌ها (کتاب) اشمیت مایر، دیتر. 1984. بخش پوستر در کنفرانس‌ها: راهنمای برگزارکنندگان، شرکت‌کنندگان و کتابداران. ترجمه حمیده بیرامی طارونی و سیروس علیدوستی. 1381. تهران: مرکز اطلاعات و مدارک علمی ایران. در این کتاب اطلاعات نسبتا جامعی درباره مبانی، اصول و شیوه طراحی پوستر برای ارائه در کنفرانس‌ها برای سه نوع مخاطب ارائه شده است: برگزارکنندگان، شرکت‌کنندگان، و کتابداران

راهنمای نگارش پژوهش کمی در فرمت‌های گوناگون (کتاب)

Woodrow, Linda. 2014. Writing about Quantitative Research in Applied Linguistics. Palgrave Macmillan, Google ebook

در این کتاب تمام‌متن الکترونیکی اطلاعات مفیدی درباره انواع فرمت‌های نشر پژوهش – مانند مقاله، ارائه در کنفرانس‌ها، کتاب و .. - و مخاطب و هدف هر یک از این فرمت‌ها ارائه شده است. در بخش‌های بعد اطلاعات سودمندی درباره شیوه نگارش بخش‌های مختلف گزارش پژوهش ارائه شده است.

چگونگی تبدیل پایان‌نامه به کتاب (کتاب)

From thesis to book; published online by Nias Press; the Nordic Institute of Asian Studies, Copenhagen. Retrieved in 25 Dec 2015

در این اثر آموزه‌های مفیدی درباره چگونگی تبدیل پژوهش به کتاب ارائه شده است.

راهنمای نگارش پژوهش کمی در فرمت‌های گوناگون (کتاب)

Woodrow, Linda. 2014. Writing about Quantitative Research in Applied Linguistics. Palgrave Macmillan, Google ebook

در این کتاب تمام‌متن الکترونیکی اطلاعات مفیدی درباره انواع فرمت‌های نشر پژوهش – مانند مقاله، ارائه در کنفرانس‌ها، کتاب و .. - و مخاطب و هدف هر یک از این فرمت‌ها ارائه شده است. در بخش‌های بعد اطلاعات سودمندی درباره شیوه نگارش بخش‌های مختلف گزارش پژوهش ارائه شده است.

منتشر کردن (کتاب)

Gerald Jackson & Marie Lenstrup [2011]. Getting Published. Nias Press.

در این کتاب آموزه‌هایی دربارۀ انتشار کتاب وجود دارد. در فصل سوم کتاب به نحوۀ استخراج کتاب از پایان‌نامه اشاره شده است.

از پایان‌نامه تا کتاب (کتاب)

William Germano [2013]. From Dissertation to Book, Second Edition. Nias Press

چگونه زبان پایان‌نامه را به گونه‌ای تغییر دهید که بتوان آن را به کتاب تبدیل کرد؟ این پرسش کلیدی است که در این اثر به آن پاسخ داده شده است.